TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ IŞIĞINDA SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMINDA TOPLUMSAL KİMLİĞİN İNŞASI: 2018 VE 2024 PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Authors : Engin Zabun
Pages : 395-417
Doi:10.5281/zenodo.18056397
View : 46 | Download : 111
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında hazırlanan 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı\\\'nda (SBÖP) toplumsal kimliğin inşasına yönelik yaklaşımın, 2018 Programı\\\'na kıyasla nasıl bir farklılaşma ve dönüşüm sergilediğini karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak; 2018 ve 2024 SBÖP\\\'lerinin amaçları, öğrenme çıktıları, programlar arası bileşenler (değerler, beceriler) analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, 2018 SBÖP\\\'te millet, vatan, hukuk, devlet ve kültürel miras gibi toplumsal kimlik bileşenleri öğrenme alanları içinde yüksek kazanım yoğunluğu ile temsil edilirken, 2024 TYMM’de toplam öğrenme çıktısı sayısını azaltmış ancak bu bileşenleri daha sistematik ve bütüncül bir yaklaşımla ele almıştır. 2024 Programı\\\'nın temel farklılıkları, toplumsal kimlik inşasını daha niteliksel bir derinliğe taşımaktır. Bu kapsamda, Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri (SDB) ve Okuryazarlıklar ile kimlik, sarmal ve beceri temelli bir yapı kazanmıştır. Ayrıca, Erdem-Değer-Eylem (E-D-E) Çerçevesi kullanılarak millî kimliğin, yerli ürün kullanma gibi somut eylem bileşenlerine dönüştürülmesiyle kimlik eylem odaklı hale gelmiştir. Son olarak, bütüncül eğitim yaklaşımı bireysel yetkinlikleri toplumsal ahlaki uyumla bütünleştirerek birey-toplum dengesini yapısal olarak güçlendirirken; adalet ve yardımseverlik değerlerinde kapsayıcılık (etnik köken ve özel gereksinim ayrımı yapmama) vurgusuyla çoğulcu bir temel hedeflenmektedir. Sonuç olarak, 2024 Sosyal Bilgiler Programı, toplumsal kimlik inşasını 2018\\\'e kıyasla daha az içerik, daha çok beceri ve eylem temelli bir sürece taşımıştır. Bu yaklaşım, öğrencilerin millî kimliği benimsemelerini, aynı zamanda modern sorunlar (dijital mahremiyet, sürdürülebilirlik) karşısında eleştirel ve sorumlu vatandaşlar olarak hareket etmelerini zorunlu kılmaktadır
Keywords : Toplumsal Kimlik, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), Sosyal Bilgiler Öğretim Programı, Karşılaştırmalı Analiz, Erdem-Değer-Eylem

ORIGINAL ARTICLE URL