Transhümanizm Eğilim Ölçeği Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışmaları

Authors : Hasan Kafalı

Pages : 399-422

Doi:10.17120/omuifd.1643671

View : 152 | Download : 216

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Teknoloji insana sunduğu imkân ve konfor alanı ile her daim bireysel ve toplumsal yansımalara neden olmuştur. Günümüzde ise Nanoteknoloji, Biyoteknoloji, Bilgi Teknolojisi ve Bilişsel Bilim alanlarında ortaya çıkan gelişmelerle birlikte yeni ve olağanüstü yeniliklerin kapısı aralanmıştır. Bu büyük değişimler transhümanizm adı verilen ve insanı geleneksel fiziksel kapasitesinin çok ötesine taşıyabilecek imkanlar vaat etmektedir. İnsanın yükseltilmesi hatta ölümsüzlük düşüncesinin gündeme gelmesi, sosyal hayatta yaşanabilecek gerilimler, dini inanç unsurları ile oluşabilecek çatışmalar gibi yeni durumlara karşı oluşabilecek tutum ve tavırların belirlenmesinin bir ihtiyaç olduğu görülmektedir. Bu amaçla transhümanizme dair eğilim ve tutumların ölçülmesi amacıyla 288 kişiden oluşan bir çalışma grubuyla Transhümanizm eğilim ölçeğinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada transhümanizm bir felsefi kavram olarak değil toplumsal bir olgu olarak ele alınmıştır. Güvenilirlik ve geçerlilik çalışmaları yapılarak 23 madde ve 4 boyuttan oluşan (Yükseltme, Sosyal Gerilim, Dini Gerilim ve Ölümden Kaçma) güvenilir ve geçerli bir ölçek ortaya çıkarılmıştır. Ölçeğin toplam varyansın %65,94’ünü açıkladığı görülmüştür. Ölçekte güvenilirlik katsayısı Cronbach Alpha değeri üzerinden ,94 bulunmuştur. Bu sonuçla Transhümanizm Eğilim Ölçeği adında likert tipi güvenilir ve geçerli bir ölçek elde edilmiştir. Ayrım geçerliliği testi için alt grup ve üst gruplara ayrılıp test sonuçları ile ayrım geçerliliği de denenmiştir. Ölçekten alınan puanlar üzerinden cinsiyet değişkenine göre erkeklerin kadınlara göre transhümanizme eğilimlerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmüştür.
Keywords : Din Sosyolojisi, Transhümanizm, Ölçek Geliştirme, Geçerlilik, Güvenilirlik

ORIGINAL ARTICLE URL