Amasya Şehrinden Göç Örnekleri: İhsaniye Mahallesi’ne Yerleştirilen Kırım Tatarları Akyazı Köyü Batum Muhacirleri ve Tuzsuz Köyü’nde İskân Edilen Şirvanlılar ile Selanik Mübadilleri

Authors : Zehra Hizmetli

Pages : 1-22

Doi:10.51533/insanbilimleri.1471898

View : 83 | Download : 80

Publication Date : 2024-07-06

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti savaşlarda mağlubiyetlerin yaşandığı son dönemlerinde kay- bedilen topraklardan ayrılan Müslümanların kitlesel göçüyle karşı karşıya kalmış- tır. Osmanlı Devleti, kendisine sığınan göçmenleri, dönemin şartları ve eldeki im- kânlar doğrultusunda Anadolu’nun çeşitli bölgelerine iskân etmiştir. Göçmenlerin Anadolu’da iskân edildiği şehirlerden biri de Amasya olmuştur. Amasya’nın hem Karadeniz limanlarına yakın olması hem de boş arazilerinin çokluğu, göç edenle- rin iskânı için tercih edilecek bir merkez olmasını sağlamıştır. Amasya’nın pek çok köyüne göçmenler yerleştirilmiş, bazen de göçmen iskân edilen yerler ayrı mahalle ve köy haline getirilmiştir. Makalede Amasya şehrine iskânı gerçekleşen göçmenle- rin yerleştirildiği üç yerleşim yeri ele alınmıştır. Çalışmada İhsaniye Mahallesi’nde iskân edilen Tatarlar; Akyazı köyünde iskân edilen Batum muhacirleri; Tuzsuz kö- yünde iskân edilen Şirvan muhacirleri ve Selanik mübadilleri ele alınmıştır. Göç- menlerin göç süreçleri araştırılarak Amasya şehrindeki iskânları ortaya konulmaya çalışılmış ve göç konusunda yapılacak ilmi araştırmalara katkı sunulması amaçlan- mıştır. Makalede arşiv kaynaklarından ve referans eserlerden yararlanılmış ayrıca mevcut yerleşimlere ziyaretler de yapılarak, mahalle ve köylerle ilgili değerlendir- melere yer verilmiştir. Araştırılan yerleşimlerin göç süreçleri, iskânları ve karşılaş- tıkları problemlerle ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Makalede konunun sınırlandırıl- ması açısından üç yerleşim yeri ele alınmışsa da Amasya’da halk arasında bilinen fakat akademik çalışmalara konu edilmemiş diğer yerleşimlerin de araştırılması, bu konuda yapılacak çalışmalara katkı sunacaktır.
Keywords : Amasya, Göç, İskân, Muhacir, Mübadil

ORIGINAL ARTICLE URL