Kadın Kooperatiflerinde Kraliçe Arı Sendromu: Antalya İli Örneği

Bu çalışmanın amacı, Antalya ilinde faaliyet gösteren kadın kooperatiflerinde Kraliçe Arı Sendromu’nun (KAS) varlığını ve bu sendromun kadın üyeler üzerindeki bireysel ve örgütsel etkilerini incelemektir. Çalışmada, 229 kadın kooperatif üyesinden elde edilen nicel verilerle KAS ile yapı, destek ve yeterlilik boyutları arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Çalışmada, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi yöntemleri tercih edilmiştir. Pearson korelasyon analizi ile KAS ile bu üç boyut arasındaki ilişkiler incelenmiş, regresyon analizi ile KAS’ın bu boyutlar üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Bulgular, KAS’ın kadın kooperatif üyelerinin destek, yapı ve yeterlilik algıları üzerinde yüksek düzeyde etkili olduğunu göstermektedir (β = 0.705, p <0.001). Demografik değişkenler açısından, yalnızca yaşın KAS algısı üzerinde anlamlı farklılık yarattığı; medeni durum, eğitim düzeyi, kooperatifteki görev ve çalışma süresinin ise anlamlı etkiler oluşturmadığı saptanmıştır. Ayrıca, kadın yöneticilerin kapsayıcı tutumlarının, KAS’ın olumsuz etkilerini sınırladığı ve destek algısını olumlu yönde etkilediği bulunmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, literatürle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş ve Çelen ve Tuna (2021) ölçeği ile uyumlu sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak, kadın kooperatiflerinde kapsayıcı liderlik ve güven temelli ilişkilerin teşviki, KAS’ın etkilerini azaltmada önemli bir araç olarak önerilmektedir.