Basık Yörüngeli Örten Çift Yıldız V1143 Cyg’nin Eksen Dönmesi ve Işık Eğrisi Analizi

Authors : İbrahim Bulut, Semanur Sarıdağ

Pages : 191-199

Doi:10.54370/ordubtd.1644231

View : 81 | Download : 86

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, örten çift yıldız sistemi olan V1143 Cyg’nin eksen dönmesi ve ışık eğrisi analizi yapılmıştır. Işık eğrisi analizinde sistemin TESS gözlemleri kullanılmıştır. Bu gözlem verilerinden 7 tane yeni minimum zamanı hesaplanmıştır. Bunlar ve literatürden toplanan minimum zamanları kullanılarak sistemin eksen dönmesi (O-C) analiziyle incelenmiştir. Analizlerden sistemin fotometrik parametreleri ve eksen dönmesi parametreleri belirlenmiştir. Analizlere göre sistemin eksen dönmesi hızı 0.00073 ± 0.00010 ˚/çevrim, buna karşılık gelen eksen dönmesi dönemi ise 10288 ± 1000 yıl olarak elde edilmiştir. Eksen dönmesine neden olan fiziksel etkilerin, gözlenen eksen dönmesi hızına olan katkıları ayrı ayrı belirlenmiştir. Gözlenen eksen dönmesi dönemine genel göreliliğin öngördüğü katkının yaklaşık %51 oranında olduğu bulunmuştur. Sistemin gözlenen ortalama içyapı sabiti log k2, obs =-2.2105 olarak hesaplanmıştır. Sistemin kuramsal ortalama içyapı sabiti ise log k2, hes =-2.407 olarak elde edilmiştir. Gözlemsel ve kuramsal içyapı sabitleri karşılaştırıldığında gözlemler bileşen yıldızlardaki merkezi yoğunlaşmanın yıldız modellerine göre daha düşük olduğunu göstermektedir.
Keywords : örten çift yıldız, V1143 Cyg, eksen dönmesi

ORIGINAL ARTICLE URL