Isınan bir dünyada toprak gözcüleri: Değişen iklim koşullarında toprak solucanlarının biyoindikatör potansiyelinin değerlendirilmesi

Authors : İbrahim Tavuç
Pages : 240-249
Doi:10.17568/ogmoad.1783199
View : 43 | Download : 101
Publication Date : 2025-12-15
Article Type : Research Paper
Abstract :İklim değişikliği, karasal ekosistemlerin yapısını ve işleyişini derinden etkilemektedir. Bu durum özellikle toprak biyoçeşitliliğinde önemli değişimlere yol açmaktadır. Toprak ekosistemlerinin işleyişinde kritik bir rol oynayan ve günümüzde “ekosistem mühendisleri” olarak tanımlanan toprak solucanları, çevresel değişimlere karşı yüksek duyarlılıkları nedeniyle iklim değişikliğinin biyogöstergeleri olarak giderek daha fazla tanınmakta ve önem kazanmaktadır. Toprak solucanları üç işlevsel gruba ayrılır: epijeik, endojeik ve anesik. Her bir işlevsel grup, iklimsel stres faktörlerine karşı farklı tepkiler sergiler. Bu farklı tepkiler, türlerin ekolojik rollerine ve uyum yeteneklerine dair değerli bilgiler sunar. Bu çalışma, Türkiye’de yayılış gösteren toprak solucanı türlerinin iklimsel stres faktörlerine verdikleri tepkileri incelemekte; sıcaklık artışı, değişen yağış rejimleri ve toprak özelliklerindeki değişimlere karşı verdikleri reaksiyonları değerlendirmektedir. Bulgular, bazı türlerin iklim değişikliğinin biyolojik göstergeleri olarak kullanılabileceğini ortaya koymakta ve Türkiye için potansiyel biyomonitor türlerin bir listesini sunmaktadır. Sonuçlar, iklim değişikliğinin toprak solucanı topluluklarının dağılımı, bolluğu ve işlevsel çeşitliliği üzerinde önemli etkiler yarattığını göstermektedir. Bu bağlamda, toprak solucanı topluluklarının iklimsel stres faktörlerine verdikleri tepkileri anlamak; toprak sağlığının izlenmesi, ekosistem hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve küresel iklim senaryoları altında arazi yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Keywords : Toprak solucanları, iklim değişikliği, biyoindikatörler, ekolojik tepki, ekosistem izleme

ORIGINAL ARTICLE URL