Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Okuma Öz-Yeterlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi

Authors : Hüseyin Çevik, Engin Demir

Pages : 66-88

Doi:10.37217/tebd.1582802

View : 124 | Download : 124

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin eleştirel okuma öz-yeterlik düzeylerini belirlemeyi ve bu düzeylerin çeşitli değişkenlere göre nasıl farklılık gösterdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, betimsel tarama yöntemi kullanılarak Ankara ilindeki üç farklı ortaokulda öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşan 490 kişilik bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Eleştirel Okuma Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle, veri analizlerinde non-parametrik testlerden Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin genel eleştirel okuma öz-yeterlik düzeylerinin yüksek olduğunu, ancak analiz boyutunda diğer boyutlara göre daha yüksek puanlar aldıklarını ortaya koymuştur. Sınıf düzeyi değişkeni incelendiğinde, 5. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma öz-yeterliklerinin 6., 7. ve 8. sınıflara göre anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dijital oyun oynama süresi arttıkça eleştirel okuma öz-yeterlik düzeylerinin azaldığı görülmüş; ancak oyun oynanan aygıtın (cep telefonu, bilgisayar, tablet) bu düzeyler üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, aylık kitap okuma sayısının artmasının, öğrencilerin eleştirel okuma becerilerini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına dayalı olarak öğrencilerin eleştirel okuma becerileri öz-yeterliklerini geliştirmek için okuma alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve dijital oyun sürelerinin dengelenmesi önerilmektedir.
Keywords : Eleştirel okuma, Öz-yeterlik, Okuma alışkanlıkları, Dijital oyunlar

ORIGINAL ARTICLE URL