Türkiye’de Paylaşımlı Yolculuk Uygulamaları: Sürdürülebilir Turizm ve Paylaşım Ekonomisi Bağlamında Bir Değerlendirme

Bu çalışma, Türkiye’de paylaşımlı yolculuk uygulamalarının paylaşım ekonomisi ve sürdürülebilir turizm bağlamında nasıl algılandığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, dijital platformlar aracılığıyla gerçekleşen araç paylaşımının bireysel motivasyonlar, güven algısı, toplumsal normlar ve sürdürülebilirlik değerleri açısından çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, paylaşımlı yolculuk uygulamalarını kullanan ve kullanmayan toplam 20 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler betimsel ve tematik içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, paylaşım ekonomisinin Türkiye’de özellikle ekonomik tasarruf, zaman yönetimi ve çevresel duyarlılık ekseninde benimsendiğini göstermektedir. Katılımcıların büyük bölümü uygulamaları bütçe dostu ve pratik bulurken, özellikle kadın katılımcılar fiziksel güvenlik ve mahremiyet endişelerini güçlü biçimde dile getirmiştir. Çalışma, “algılanan fayda–algılanan risk – güven – kullanım niyeti – sürdürülebilirlik” zincirinin paylaşım ekonomisi davranışını şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, paylaşım ekonomisinin çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlama potansiyeline karşın, tutum – davranış farkının belirgin olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Türkiye’de paylaşımlı yolculuğun sürdürülebilir turizm hedeflerine katkı sağlayabilmesi için güvenlik standartlarının güçlendirilmesi, yasal ve yönetişimsel düzenlemelerin geliştirilmesi, toplumsal farkındalığın artırılması ve yerel yönetim – platform işbirliklerinin desteklenmesi önerilmektedir. Bu yönüyle araştırma, paylaşım ekonomisinin turizmdeki dönüşüm gücüne ilişkin kuramsal ve pratik bir çerçeve sunmaktadır.