Türkiye’de Değerler Eğitiminde Sorunlar: Bir Meta Sentez Çalışması (2012-2025)

Authors : İlker Dere, Yakup Ateş

Pages : 621-632

Doi:10.17556/erziefd.1757279

View : 287 | Download : 429

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de değerler eğitiminde karşılaşılan sorunları alanyazın çalışmaları çerçevesinde değerlendirmektir. Araştırmada, Türkiye’de 2012-2025 yılları arasında değerler eğitimi üzerine yapılan nitel araştırma yöntemleriyle hazırlanmış makale ve tezleri değerlendirmek için meta sentez yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada yararlanılan makalelere Google Akademik ve DergiPark’tan, tezlere Ulusal Tez Merkezinden ulaşılmıştır. Literatür taraması neticesinde kriterlere karşılayan 55 nitel çalışma, tematik sentez yöntemiyle değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, Türkiye’de değerler eğitiminde karşılaşılan çeşitli sorunlar; öğrenci, öğretmen, aile, sosyal çevre ve eğitim sistemi kategorileri altında toplanmıştır. Öğrenciden kaynaklı sorunların daha çok ilgisizlik, isteksizlik, benmerkezcilik, hazırbulunuşluk düzeyi ve değerleri içselleştirememeyle ilgili olduğu belirlenmiştir. Öğretmenden kaynaklı sorunlar en fazla değerler eğitimine yönelik bilgi eksikliği, rol model olamama, iş birliği yapmama ve değerleri önemsememeden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Aileden kaynaklı sorunlara bakıldığında, daha çok değerlere önem vermeme, değerler eğitimini desteklememe, değerler eğitimine karşı duyarsızlık ve okul-aile iş birliğinin olmaması gibi sorunlarla karşılaşıldığı görülmüştür. Sosyal çevreden kaynaklı sorunların ise daha çok kitle iletişim araçlarının olumsuz etkisi, değerlere karşı duyarsızlık ve olumsuz rol modellerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Son olarak eğitim sisteminden kaynaklı sorunlara bakıldığında, daha çok okullarda değerler eğitimine yeterli zamanın ayrılmaması, öğretimin ön planda olması, okul yönetiminin değerler eğitimine yeterli destek vermemesi ve okul-aile iş birliğinin yetersizliği gibi sorunlarla karşılaşıldığı görülmüştür.
Keywords : Türkiye, değerler eğitimi, okul, aile, sorunlar

ORIGINAL ARTICLE URL