ÖZEL EĞİTİM ALANINDA BİLİMSEL DAYANAKLI UYGULAMALARA YÖNELİK YAPILAN NİTEL ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ

Authors : Vedat Dinç, Mehmet Ünalmış, Fatih Koçak

Pages : 166-183

Doi:10.69485/tseji.1794572

View : 296 | Download : 359

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, 2013-2024 yılları arasında özel eğitim alanında bilimsel dayanaklı uygulamalara yönelik yapılan nitel çalışmaları incelemektir. Türkiye’de özel eğitim alanında bilimsel dayanaklı uygulamalara ilişkin nitel çalışmaların sistematik olarak ele alınmamış olması, araştırmanın problem durumunu oluşturmaktadır. Çalışmada ‘‘özel eğitim’’, ‘‘bilimsel dayanaklı uygulamalar’’, ‘‘kanıta dayalı uygulamalar’’, ‘‘derleme çalışması’’, ‘‘nitel araştırma’’ anahtar kelimeleri ile bunların İngilizce karşılıkları kullanılarak ilgili yıllar arasındaki araştırmalar taranmıştır. Ayrıntılı tarama sonucunda ölçütleri karşılayan 17 çalışma belirlenmiş ve bu çalışmalar türleri, yayın yılları, örneklem büyüklükleri, nitel araştırma desenleri, veri toplama araçları, veri analizi, konu dağılımları ve sonuçları açısından betimsel analizle incelenmiştir. Bulgular, araştırma soruları doğrultusunda alt kategorilere ayrılarak sunulmuştur. Çalışma bulguları, 2013-2024 yılları arasındaki araştırmaların çoğunlukla bilimsel makale niteliğinde olduğunu ve büyük oranda otizm alanında yapıldığı görülmektedir. İncelenen çalışmaların çoğu fenomenoloji ve durum çalışması deseniyle yürütülmüş; veri toplama aracı olarak genellikle görüşme tekniği tercih edilmiştir. Veri analizinde içerik analizi ile betimsel analizin daha çok kullanıldığı görülmüştür. Çalışmaların büyük bir bölümünün alan yazını destekler nitelikte sonuçlar sunduğu belirlenmiştir. Bulgular doğrultusunda eğitim ortamlarında bilimsel dayanaklı uygulamaların kullanımının yaygınlaştırılması ve farklı araştırma desenleri ile çeşitli örneklem gruplarını içeren daha fazla disiplinlerarası çalışmanın yapılması önerilmektedir.
Keywords : özel eğitim, bilimsel dayanaklı uygulamalar, nitel araştırmalar.

ORIGINAL ARTICLE URL