SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA BAĞLAMINDA DOĞAL BİR KAYNAK ETNOBOTANİK BİLGİ: GELENEKSEL BİTKİ BİLGİSİ

Authors : Koray Altınok
Pages : 25-50
Doi:10.33692/avrasyad.1630897
View : 99 | Download : 71
Publication Date : 2025-10-15
Article Type : Research Paper
Abstract :İnsan, yeryüzünde var olmaya başladığı dönemden itibaren çeşitli gözlemler ve deneyimler sonucunda özelliklerini öğrendiği bitkilerden beslenme, tedavi, barınma, araç-gereç yapımı vb. birtakım temel ihtiyaçları doğrultusunda yararlanmıştır. Bu nedenle geçmişten günümüze insanın hayatında farklı işlevleri yerine getiren bitkiler etrafında zengin bir bilgi birikimi oluşmuştur. Günümüzde “geleneksel bilgi” kavramı altında da sınıflandırılan bitkiler etrafında oluşan bilgi birikimi “geleneksel bitki bilgisi” ve “etnobotanik bilgi” kavramları ile de değerlendirilmektedir. Bitkiler etrafında oluşan bilgi birikiminin farklı alanların uzmanları tarafından incelenmesinin başta geleneksel bilgi ve bitkilerin daha genel anlamda bir bütün olarak doğanın ve doğal yaşamın korunması ve varlığını sürdürmesine çeşitli katkıları vardır. Bunun yanı sıra geleneksel birikim günümüzde gıda, sağlık, turizm, mimarlık vb. farklı alanlarla ilişkilendirilerek özelde insanın genelde doğal yaşamın faydasına sonuçlar elde etmek amacıyla değerlendirilmektedir. Bu bakımdan geleneksel bitki bilgisi özellikle sürdürülebilir niteliğiyle modern çağda geleneksel doğal yaşamın sürdürülebilirliği adına önemli avantajları bünyesinde barındırmaktadır. Bu bağlamdan hareketle çalışmada konu hakkında daha önceden yazılmış makale, kitap, bildiri vb. çalışmalar kaynak tarama yöntemi ile taranarak bitkiler etrafında oluşan geleneksel bilginin insan, doğa ve sürdürülebilir kalkınma bağlamlarında ifade ettiği anlam ve önem bitkilerin temel aktör olduğu çeşitli alanlarda analiz edilerek çözümlenmeye çalışılmıştır. Neticede, bitkiler etrafında oluşan geleneksel bilgi birikiminin turizm, gıda, sanayi, enerji, tıp vb. alanlarda değerlendirilmesiyle sürdürülebilirlik ve kalkınma bağlamlarında insan ve doğanın çeşitli kazanımlar elde edebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Etnobotanik, geleneksel ekolojik bilgi, sürdürülebilir kalkınma, kültür.

ORIGINAL ARTICLE URL