Matematiksel İletişim Becerileri Bağlamında Ortaokul Fen Bilimleri Ders Kitaplarının İncelenmesi

Authors : Emre Özdemir

Pages : 2694-2727

Doi:10.53444/deubefd.1542883

View : 111 | Download : 112

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı 2023-2024 eğitim-öğretim yılında ortaokul (5-8. sınıf) düzeyinde okutulmasına karar verilen sekiz fen bilimleri ders kitabını matematiksel iletişim becerileri bağlamında analizini yapmaktır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma için geliştirilen matematiksel iletişim becerisi analiz çerçevesi formuyla elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda ders kitaplarının tamamında görsel (çizim), açıklama yapma, sayısal, sembol, temsiller arası geçiş, tartışmaya teşvik unsurlarından oluşan altı matematiksel iletişim becerisinin tamamına yer verildiği belirlenmiştir. Ders kitaplarında sırasıyla en fazla görsel (çizim), açıklama yapma becerisine yer verilirken en az 5. sınıf kitaplarında sayısal; 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarının tamamında ise temsiller arası geçiş becerisine yer verilmiştir. Sınıf seviyesi arttıkça ders kitaplarında yer verilen matematiksel iletişim becerileri arasında düzenli bir ilişki bulunamamış olup en fazla sırasıyla 8 ve 6. sınıf ders kitaplarında bulunduğu belirlenmiştir. Matematiksel iletişim becerisine ders kitaplarının çoğunda Madde ve Doğası konu alanı kapsamında bulunan 4. ünitede yer verilirken en az yer verilen ünite açısından ise ders kitaplarında herhangi bir düzene ve uyuma rastlanılmamıştır. Konu alanı kapsamında yer verilen matematiksel iletişim becerileri düzenli olup ders kitaplarının tamamında en fazla Fiziksel Olaylar en az ise Dünya ve Evren konu alanında yer almıştır. Matematiksel iletişim becerileri nicelik açısından aynı kademede okutulan farklı yayınevlerine ait 5 ve 8. sınıf ders kitaplarında tutarlı olmadığı 6 ve 7. sınıf ders kitaplarının ise daha uyumlu ve birbirine yakın sayıda yer verildiği belirlenmiştir.
Keywords : Matematiksel iletişim becerileri, fen bilimleri, ortaokul, ders kitapları

ORIGINAL ARTICLE URL