Samipaşazade Sezai’nin Roman ve Hikâyelerinde Eğitime ve Türkçeye Bakış

Authors : Mehmet Fidan

Pages : 483-504

Doi:10.58689/eibd.1781652

View : 78 | Download : 161

Publication Date : 2025-12-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmada Samipaşazade Sezai’nin hikâyelerinde eğitime ve Türkçeye bakış açısı temel inceleme konusu olarak belirlenmiştir. Yazarın eserlerinde eğitimin hangi yönleriyle ele alındığının, eğitsel açıdan dikkat çekilen konuların ve Türkçeye bakış açısının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Zeynep Kerman tarafından hazırlanan Samipaşazade Sezai Bütün Eserleri 1 adlı kaynaktan yararlanılmıştır. Bu doğrultuda ilgili eserde yer alan Sergüzeşt, Konak, Küçük Şeyler, Rumûzü’l-edeb, İclâl, Kitaplarına Alınmamış Hikâyeleri başlıklı bölümlerde yer alan metinler incelenmiştir. Yazarın iki tiyatro metni de incelenmiş olup bu metinlerde araştırma konusu kapsamında veri tespit edilememiştir. Bu doğrultuda yazarın hikâyelerinde sekiz farklı eğitim temasının yer aldığı görülmüştür. Türkçeye bakış açısı ise Türkçeye yönelik görüşler başlığı altında değerlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışanların, hizmetçilerin vb. eğitimi, yabancı dil eğitimi, yabancı öğretmenler, okul dışı eğitim uygulamaları, okullardaki eğitim süreçleri (okul, ders özellikleri vb.), idealleştirilen eğitim anlayışı, dönemde eğitime bakış tarzı, eğitim uygulamalarına yönelik eleştiriler ve Türkçeye yönelik görüşler tema başlıkları olarak belirlenmiştir. Alt temaların oluşturulmasında ön inceleme aşamasında ortaya çıkan konular birbirleriyle ilişkilendirilerek ortak alt tema başlıkları belirlenmiştir. Bu temalar doğrultusunda hem yazarın eğitime bakış açısı hem de dönemdeki eğitim uygulamalarına yönelik tespitler yorumlanmıştır. Yazarın özellikle dönemdeki eğitim uygulamaları, batılı tarzda eğitim anlayışı, yabancı dil bilgisi, Türkçenin yazı dilinin sadeleşmesi gerektiğine yönelik görüşlerini eserlerine yansıttığı tespit edilmiştir.
Keywords : Eğitim, Hikâye, Samipaşazade Sezai, Türkçe

ORIGINAL ARTICLE URL