Program Okuryazarlığı Perspektifinden Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Farklı Öğretim Kademelerinden Öğretmen Değerlendirmeleri

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) ile uygulamaya konulan öğretim programlarının sınıflarda nasıl hayat bulduğunu öğretmenlerin program okuryazarlık durumları üzerinden incelemektir. Araştırmada nitel durum çalışması (bütüncül tek durum çalışması) tasarımı kullanılmıştır. Araştırma verileri amaçsal örnekleme yöntemlerinin farklı alt türleriyle seçilen ve devlet okullarında görev yapan 22 öğretmenden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen Maarif Modeli Kelime İlişkilendirme Testi (MMKİT) ve yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan verilerinin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularının araştırma sorularına göre sınıflandırılmasında program okuryazarlığının boyutları olan programı tanıma, hayata geçirme, sorgulama ve programa değer verme süreçleri dikkate alınmıştır. Bu bağlamda bulgular, öğretmenlerin programı tanıma sürecinde ahlak ve erdem gibi kavramları ve öğrenci merkezli yaklaşımları önemsediklerini; hayata geçirme sürecinde ders kitapları, teknoloji kullanımı ve öğrenci merkezli etkinliklere ağırlık verdiklerini; sorgulama sürecinde içerik yoğunluğu ve öğrenci seviyesine uygunluk konularına dikkat çektiklerini; programa değer verme boyutunda ise programın aktif öğrenmeyi teşvik ettiği ve düşünme becerilerine sahip bireyler yetiştirmeye katkı sağladığı yönünde bir görüşe sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğretmen eğitimi, program geliştirme ve uygulama süreçlerine ilişkin çeşitli öneriler sunulmuştur. TYMM öğretim programlarının sahadaki etkinliğini ve sürdürülebilirliğini sağlamak için tüm öğretmenleri kapsayan, uygulamaya dönük ve sürekli mesleki gelişimi destekleyen hizmet içi eğitim programları geliştirilmelidir.