Sistem Düşüncesi ve Okuryazarlık Becerileri Açısından Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı

Authors : Mehmet Önder Karacaoğlu, Celile Ökten

Pages : 579-624

Doi:10.37669/milliegitim.1709520

View : 374 | Download : 679

Publication Date : 2025-12-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), ortak metin ve derslere ilişkin öğretim programları ile birlikte hazırlanmış; 2024-2025 eğitim öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. TYMM; programlar arası bileşenler olarak ifade edilen “sosyal-duygusal öğrenme becerileri, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi, okuryazarlık becerileri” üzerine yapılandırılmıştır. Bu araştırmada TYMM’nin sistem düşüncesi ve okuryazarlık becerileri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. TYMM’nin bu bağlamda değerlendirilmesiyle Türkçe öğretmenlerine programın uygulanması sürecinde rehberlik edecek bir içerik sunulması amaçlanmaktadır. Böylelikle programın uygulayıcısı olan öğretmenlerin program ve ders kitapları ekseninde “sistem düşüncesi”ni doğru şekilde kurgulayabilmelerine katkı sağlanmış olacaktır. Çalışma kapsamında TYMM Ortak Metni, program okuryazarlığı kılavuzları, Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (OTDÖP) ve ders kitapları nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yaklaşımı temel alınarak çözümlenmiştir. Bu kapsamda TYMM’nin öğrencilerin farklı okuryazarlık becerileriyle donatılması hedefine ilişkin yeterliliklerle yapılandırılmış olduğu görülmüştür. Model kapsamında sistem düşüncesi içerisinde farklı okuryazarlık becerilerinin tanımlandığı, tasnif edildiği ve bunlara ilişkin göstergelerin yer aldığı saptanmıştır. Bu analizler ışığında Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (OTDÖP) ve ders kitapları okuryazarlık becerileri bağlamında incelenmiş ve yorumlanmıştır. Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (OTDÖP) içerisinde okuryazarlık becerilerinden sekiz tanesine yer verildiği, hazırlanan ders kitaplarında da buna uygun içeriklerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu aşamadan sonra hazırlanacak olan ders araç gereçlerinde etkileşimli içeriklerde okuryazarlık becerilerine ve bunları geliştirecek etkinliklere yer verilmesinin sistem düşüncesinin daha etkin bir şekilde kazandırılmasına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Keywords : Ders kitapları, Okuryazarlık becerileri, Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı, sistem düşüncesi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli

ORIGINAL ARTICLE URL