Diplomat ve Encümen-İ Dâniş Üyesi Sahak Abro’nun [Sahag Abroyan/Սահակ Ապրօեան] Batılı Dillerden Yaptığı Çeviri Faaliyetleri

Authors : Yıldız DEVECİ BOZKUŞ

Pages : 13-27

Doi:10.30913/alinterisosbil.838402

View : 95 | Download : 8

Publication Date : 2021-07-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş, yükseliş dönemlerinin ardından yaşadığı önce duraklama daha sonra ise gerileme dönemleri devletin birçok alanda ihtiyaç duyduğu reformların gerçekleştirilmesi konusunu gündeme getirmiştir. Bu ihtiyaçların giderilmesi konusunda askerî alanda başlayan reform adımlarının tek başına yeterli olmayacağı anlaşılarak zamanla köklü bir reform yapılmasının kaçınılmazlığı ortaya çıkmıştır. Bu noktada özellikle Tanzimat ve Islahat Fermanları ile birlikte birçok alanda köklü reformlar yapılmış, ancak devletin içine düştüğü gerileme süreci durdurulamamıştır. Bu anlamda gerçekleştirilen köklü reformların gayrimüslimler üzerinde de birtakım yansımaları olmuştur. “Modernleşme dönemi” olarak da anılan bu süreçte, devlet özellikle ihtiyaç duyduğu alanlarda yurtdışına eğitim amaçlı öğrenci göndermeye başlamıştır. Bu öğrencilerin ağırlıklı olarak gittikleri Avrupa devletlerinde edinmiş oldukları deneyimler zamanla yurda dönüşleriyle birlikte ülke içinde etkisini göstermeye başlamıştır. Bunun yanı sıra farklı dillerden çok sayıda eser de Türkçeye çeviri yoluyla kazandırılmıştır. Bu çevirilerin Türkçeye kazandırılmasında gayrimüslimlerin önemli bir etkisi olmuştur. Gerek yabancı dillere olan ilgi ve yetenekleri gerekse yurtdışında edinmiş oldukları deneyimleri aracılığıyla dönemin çok sayıda önemli eserleri Ermeni münevverleri aracılığıyla Türkçeye kazandırılmıştır. Bu çevirileri yapan isimlerden biri de daha ziyade diplomasi ve bürokrasi alanındaki üstün başarıları ile tanınan Sahak Abro’dur. Bu makalede Abro’nun hayatı ve eserlerine kısaca yer verildikten sonra, Abro’nun yapmış olduğu çevirilerin Osmanlı modernleşme tarihi açısından önemi üzerinde durulmaya çalışılacaktır.
Keywords : Osmanlı, Modernleşme, Entelektüel, Sahak Abro, Ermeniler, Encümen i Dâniş

ORIGINAL ARTICLE URL