Bal Peteği Dekorlu Depolama Kapları (Honeycomb Ware) Üzerine Genel Değerlendirme ve Dağılımı ile Tarihlenmesine İlişkin Yukarı Mezopotamya’dan (Türkiye) Yeni Kanıtlar

Authors : Murat Tosun

Pages : 386-407

Doi:10.48120/oad.1611929

View : 52 | Download : 29

Publication Date : 2025-06-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bal Peteği Dekorlu Depolama Kapları (Honeycomb ware); 1960’lı yıllardan bu yana araştırılan ve Mezopotamya geneli, İran’ın batısı, Pers Körfezi’nin güneyindeki Arap Yarımadası’nın doğu kıyıları ile son yıllarda Suriye’nin kuzeydoğusunda görülen seramiklerdir. Bu seramikler genellikle pithos ya da amphora benzeri daha çok depolama amaçlı kullanılmış kaplar olarak düşünülmektedir. Bununla birlikte cidar kalınlıkları ve ağız çapları dikkate alınarak, çömlek formlarının olabileceğine yönelik düşünce de yine bu makale kapsamında ele alınmıştır. Ayrıca bu makale kapsamında, Türkiye’nin güneydoğusunda da bu seramiklere rastlanıldığı aktarılmaktadır. Bu seramiklerin 2 tipe ayrılabileceğini önermek mümkündür. Bu 2 tipi de alt tiplere ayırabilmek mümkündür. Bu seramiklerin üzerinde genellikle petek, dikey kanal ve yatay yönlü oval kanal veya yay şeklinde bezemeler bulunmaktadır. Bezemenin yapılış tekniği, gövde üzerine hamur yaşken parmak baskı biçimindedir. Bunun dışında bazı örneklerde; dalga ve dikey ya da yatay yönlü kazıma yivler, kertik gibi alet ile yapılmış bezemeler de bu seramiklerin ağız, boyun ya da gövde üzerinde ayrıca görülebilen çeşitleridir. Üretime ilişkin net veriler olmasa da, Mezopotamya kökenli bir üretimden söz etmek veya en azından Mezopotamya ve yakın çevresi üretimin olduğunu belirtmek mümkündür. Bu seramikler, en erken 5. ya da 6. yüzyıllar ile birlikte ortaya çıkmış, daha çok 7.-8. yüzyıllara tarihlenen ve en geç 9. ya da 10. yüzyıllara kadar üretimi devam etmiş seramikler olarak gözlenmiştir.
Keywords : Honeycomb Ware, Geç Sasani-Erken İslami Dönem, Mezopotamya, Suriye, İran, Arabistan.

ORIGINAL ARTICLE URL