Çocuk ve ergen psikiyatri servisinde yatan hastaların özellikleri ile ailelerinin kaygı, umutsuzluk, bakım yükü ve tükenmişlik belirtileri ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Authors : Yeşim Sağlam, Nurbahar Birsen, Gül Karaçetin
Pages : 606-613
Doi:10.20515/otd.1625419
View : 66 | Download : 16
Publication Date : 2025-06-18
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmanın amacı, üçüncü basamak bir psikiyatri servisinde yatan çocuk ve ergenlerin bakımverenlerinin stres, tükenmişlik, bakım yükü ve umutsuzluk düzeylerini değerlendirmek ve bu faktörlerle hastaların yaş, semptom şiddeti, işlevsellik ve hastalık süresi gibi değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu çalışmaya erken başlangıçlı şizofreni (n=20), bipolar bozukluk (n=17), depresif bozukluk (n=27) ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (n=13), tanıları konmuş 77 çocuk ve ergen ile bu hastaların bakım verenlerini kapsamaktadır. Klinik semptomlar, Çocuklar için Global Değerlendirme Ölçeği ve Klinik Global İzlenim ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bakım verenler, Bakım Verenin Stres Ölçeği, Zarith Bakım Yükü Ölçeği, Maslach - Tükenmişlik Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği kullanılarak stres, tükenmişlik, bakım yükü ve umutsuzluk düzeyleri ölçülmüştür. Çalışmaya katılan hasta grubunun yaş ortalaması 15,6±2,8 olup 40’ı (%51,9) erkek, 37’i (%48,1) kızdı. Bakım verenlerin %26’sı stres düzeyi yüksek, %32,5’inin anksiyete düzeyi orta-şiddetli bulunmuştur. Bakım verenlerin tükenmişlik düzeyi orta-yüksek, bakım yükü düzeyi orta şiddette, umutsuzluk düzeyi hafif şiddette şeklindeydi. Bakım verenlerin %70,1’i bakım yükü yaşadığını ifade etmiştir. Bakım yükü açısından tanılar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,774). Tükenmişlik ve bakım yükü ölçekleri arasında pozitif korelasyon saptanmış (r: 0.623, p<0,001), ancak hastaların yaş, işlevsellik ve semptom şiddeti ile bu ölçekler arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Bulgular, psikiyatrik hastalığı olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinin stres ve bakım yükünü azaltmaya yönelik destekleyici müdahalelere ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Bu tür müdahalelerin, ebeveynlerin yaşam kalitesini artırabileceği ve tedavi süreçlerini olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmektedir.
Keywords : bakım veren, psikiyatri yataklı servis, bakım yükü, çocuk ve ergen

ORIGINAL ARTICLE URL