Kimyasal ve Organik Gübrelerin Toprak Sağlığına Etkileri

Authors : Güney Akınoğlu, Songül Rakıcıoğlu, Salih Demirkaya, Zerrin Civelek, Ayhan Horuz, Abdurrahman Ay, İlayda Kuleyin

Pages : 2546-2573

Doi:10.47495/okufbed.1608379

View : 82 | Download : 165

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Review Paper

Abstract :Sürdürülebilir tarımsal üretim, topraktan alınan veya kaybedilen besinlerin yenilenmesini gerektirir. Bu nedenle, mahsul verimliliğini sürdürülebilir kılmak amacıyla düzenli olarak besin girdileri sağlanmalıdır. Kimyasal gübreler ve hayvansal atıklar, bu gereksinimin karşılanmasında en sık kullanılan girdiler arasındadır. Bu girdilerin mahsul performansı, besin kullanım verimliliği ve çevresel etkileri açısından değerlendirilmesine yönelik önemli araştırmalar yapılmış olsa da, özellikle bu uygulamaların toprak sağlığı üzerindeki etkileri daha az incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, kimyasal ve organik gübre bâzlı girdilerin toprak sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut literâtürü özetlemek ve toprak sağlığını, sürdürülebilirliği ve karbon depolama kapasitesini iyileştirmeye yönelik araştırma boşluklarını belirlemektir. Araştırma sonuçları, kimyasal gübre uygulamalarının, bitki tarafından alınabilecek miktarları aşmadığı sürece toprak organik maddesini ve toprak sağlığını olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Organik kökenli gübreler ise toprak organik karbonu ve çeşitli toprak sağlığı parametrelerine katkı sağlasa da, bu girdiler besin içeriğine göre uygulandığından, karbon bazında değerlendirilmeleri zordur ve bu durum toprak sağlığı üzerindeki etkilerini farklılaştırmaktadır. Genel olarak, besin maddesi içeren gübrelerin toprak sağlığını desteklediği görülmekte; ancak, bu girdilerin toprak sağlığına etkilerini daha ayrıntılı ve karşılaştırmalı olarak inceleyen çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Keywords : Toprak sağlığı, Kimyasal Gübre, Organik gübre, Toprak organik karbonu

ORIGINAL ARTICLE URL