Sâsâni Dönemi Dokumacılığı

Authors : Sohrab Niazi, Aydın Uğurlu

Pages : 84-93

Doi:10.62425/palmet.1583051

View : 23 | Download : 3

Publication Date : 2025-03-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, M.S. 224-651 yılları arasında var olmuş ve İran\\\'ın İstehr kentinde merkezlenmiş olan Sâsâni İmparatorluğu\\\'nun sanatsal ve kültürel mirasını derinlemesine incelemiştir. Dördüncü büyük İran Hanedanı olarak kabul edilen ve Pers medeniyetinin altın çağını temsil eden Sâsâniler, öncüllerinin sanatsal ve kültürel değerlerini benimseyerek benzersiz bir sentez oluşturmuşlardır. \\\"İranşehr\\\" olarak adlandırılan bu dönemin coğrafi sınırları, günümüzde birçok ülkeyi kapsayacak şekilde geniş bir alana yayılmış, Sâsâni İmparatorluğu kültürel etkilerini Batı Avrupa\\\'dan Afrika\\\'ya, Çin\\\'den Hindistan\\\'a kadar uzanan geniş bir alanda bırakmıştır. Özellikle dokumacılık alanında önemli başarılar kaydeden Sâsâniler, karmaşık tasarımları ve çeşitli motifleriyle tanınmış, sanatları doğu ve batıda pek çok hayran kazanmıştır. Çalışma, Sâsâni dokumacılığının tarihçesini, dokuma türlerini, gelişimini ve motif ile desen kompozisyonlarını ele alırken, bu sanat dalının kraliyet politikalarındaki yerine ve sanatçıların yenilikçi yaklaşımlarına dikkat çekmiştir. Sâsânilerin estetik güzellik, teknik beceri ve kültürel anlamlarla dolu dokumaları, zaman ve mekânı aşan evrensel bir sanat formu olarak kabul edilmiştir. Bu çalışma aynı zamanda, Sâsâni motiflerinin dünyanın diğer bölgelerine nasıl yayıldığını ve çeşitli medeniyetler arasındaki kültürel alışverişin bir parçası haline geldiğini belirtmiştir. Tüccarlar, gezginler ve fethedilen topraklardan gelen askerler aracılığıyla, Sâsâni kumaşları ve desenleri, İspanya\\\'dan Çin\\\'e kadar uzanan geniş bir coğrafyada etkili olmuş, Orta Çağ Avrupa sanatı üzerinde kalıcı izler bırakmıştır. Sâsâni dokumacılık sanatının bugüne kadar korunan parçaları üzerine bir değerlendirme yapılmış ve bu eserlerin tarihsel ve kültürel önemini vurgulanmıştır.
Keywords : sasani, dokuma, halı, kilim, kumaş

ORIGINAL ARTICLE URL