Karstik kaynak boşalım modelleme esasları: Susuz karst akifer kavramsal modeli örneği, Seydişehir, Türkiye

Authors : Süleyman Selim Çallı, Mehmet Çelik

Pages : 469-483

View : 28 | Download : 19

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Karstik akiferler sahip oldukları beslenme (noktasal ve alansal), depolama (kanal ve matriks), dolaşım (yerel ve yaygın) ve boşalım (laminar ve türbülanslı) özellikleri bakımından heterojen yeraltısuyu sistemleri olup, hem doğal hem de doğal olmayan tehditlere karşı gözenekli akiferlere kıyasla çok hızlı tepki veren hassas ortamlardır. İklim değişikliği ve nüfus artışı gibi güncel tehditler dikkate alındığında karstik yeraltısuları üzerindeki baskının günden güne artması kaçınılmazdır. Karstik yeraltısularının sürdürülebilir kullanımı ise onların kavramsal ve sayısal modellerinin geliştirilmesi ile mümkün olmaktadır. Karstik akiferlerin sayısal modelleri ise basitten karmaşığa doğru (i) kara kutu modeller, (ii) kavramsal modeller ve (iii) fiziksel modeller olmak üzere üç farklı yaklaşıma göre oluşturulabilmektedir. Bu çalışma karstik bir akiferin sayısal boşalım modelinin kavramsal modelleme yaklaşımı kullanılarak nasıl oluşturulması gerektiği hususunu en temelden ele alarak açıklamıştır. Bu kapsamda veri ihtiyacı, veri toplama teknikleri, veri işleme yöntemleri, model yapısal yeterliliği ve son olarak model uygulamasının yapılması hususlarına değinilmiştir. Çalışmada değinilen metodolojinin örnek bir uygulaması Orta Toros karst kuşağında yer alan Susuz karst akiferi ve Pınarbaşı karst kaynağı boşalım modeli sonuçları üzerinden açıklanmıştır.
Keywords : Karst, Yeraltısuyu, Kaynak boşalımı, Hidrolojik kavramsal model

ORIGINAL ARTICLE URL