ÜMMÎ SİNAN DİVANI PERSPEKTİFİNDEN TASAVVUF

Authors : Emel NALÇACIGİL ÇOPUR
Pages : 44-63
Doi:10.30794/pausbed.742805
View : 28 | Download : 17
Publication Date : 2021-01-08
Article Type : Research Paper
Abstract :Zengin terim, mecaz, alegori dünyasına sahip tasavvuf klasik Türk edebiyatının beslendiği ana kaynaklardandır. Mutasavvıf şairlerin hislerini ifade etmesinde kullandıkları terimler klasik Türk edebiyatının evrensel dili olmuştur. Terimler klasik edebiyatta teşbih, istiare, telmih sanatlarıyla kullanılmış, edebiyatın mana derinliğine ulaşmasına vesile olmuştur. Dolayısıyla mutasavvıf şairlerin divanları oldukça önemlidir. Bunlardan biri de XVII. yy. mutasavvıf şairi Ümmî Sinan Divanı’dır. Divanı’nda şair kendisini aşk dalgıcı, yüreği yaralı, Mansûr’u seyreden olarak betimleyerek teşbih, telmih sanatlarını gerçekleştirmiştir. Ayrıca şair vahdet-i vücut anlayışı, aşk, âşık, bahr, mevc, dürr gibi eşya ve kâinatla ilgili tefekkür bakışını sembolik ifadelerle yansıtmıştır. Makalede aruzla yazılan 145 manzumenin taranması neticesinde elde edilen şiirlerden yola çıkarak; tasavvufî ıstılâhlar, sûfîlerin makâm ve hâlleri incelenmiştir. Makalede incelenen konular şeriatla hakikat ilimlerinin uzlaştırıcısı kabul edilen tasavvuf ilmine ait Kuşeyrî’nin Risâlesi temel alınarak yapılmıştır. Ümmî Sinan Divanı’ndan hareketle tasavvuf görüşünün klasik Türk edebiyatına katkılarını, eserde hangi benzetme ve hayallerin yer aldığını belirleyerek alan çalışmalarına katkı sağlayacağımızı düşünüyoruz
Keywords : Klasik Türk edebiyatı, Divan, Ümmî Sinan, Tasavvuf

ORIGINAL ARTICLE URL