CUMHURİYET DÖNEMİ TOPLUMSAL HAREKETLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME/KATEGORİZE ETME ÇALIŞMASI

Authors : Emre AYDİLEK

Pages : 143-160

Doi:10.30794/pausbed.766259

View : 38 | Download : 11

Publication Date : 2021-07-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Toplumsal hareketler, tarihin ilk dönemlerinden bugüne gözlemlediğimiz olgular olsa da, yakın tarihteki önem, rol ve popülerlikleri artmış, yönetsel-politik-ekonomik süreçleri belirleyici fenomenlere dönüşmüştür. İlk toplumsal hareketler, işçi ve köle isyanları gibi sınıfsal nitelikteyken, 1960 sonrası dönemde daha çok küreselleşme karşıtlığı, kimlik, yaşam tarzları ve yeni hak talepleri gibi amaç-hedef-nitelik dönüşümleri yaşanmıştır. Toplumsal hareketler üzerine oluşan literatürde, bir kısım görüşler kavramı olumlarken, bir kısım yaklaşım eleştirel bakar. Bazı kuramsal önermelerde toplumsal hareketler bilinç-dışı kalabalıklar olarak görülürken, bazılarında bireylerin rasyonel tercihleri olarak açıklanır. Bu çalışmada, toplumsal hareket olgusu, kavramsal ve kuramsal açıdan açıklanmış, Cumhuriyet tarihindeki önemli toplumsal hareketler örneklem seçilerek, belirli kriterler üzerinden tasnif edilmiştir. Bu çalışmanın özgün yanı, Cumhuriyet tarihindeki toplumsal hareketleri belirli parametreler insert ignore into journalissuearticles values(kitlelerin yapısı, hareketin niteliği, hedefe ulaşma düzeyi gibi); dâhilinde kategorize etmesidir. Mevcut literatürde, yerel ve makro düzeyde genel çerçeve sunacak bir tasnife rastlanmamıştır. Gelecekte oluşabilecek yeni toplumsal hareketlere karşı hem kitleleri hem de devleti karşılıklı olarak tatmin edecek bir çözüm elde etme ve karar alıcılara yol gösterme yolunda önemli bir rehber sunma perspektifi, çalışmanın toplumsal hareket üzerine oluşmuş literatüre en olası katkısı olarak hedeflenmektedir.
Keywords : Toplumsal Hareketler, Kitleler, Cumhuriyet Dönemi

ORIGINAL ARTICLE URL