VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARŞİVİNDE BULUNAN BEYHAN SULTAN’A AİT VAKFİYELERİN TEZYİNATI

Authors : Pınar Toktaş, Sinem Gül Uçar

Pages : 267-290

Doi:10.30794/pausbed.1464005

View : 71 | Download : 48

Publication Date : 2024-07-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Vakfiyeler, bir vakfın usul ve esaslarını bildiren, vakfedilen malların neler olduğu, bunlardan kimlerin nasıl yararlanacağı, kimlere hangi miktarda ödemeler yapılacağı gibi bilgileri içeren belgelerdir. Vakfiyeler ait olduğu dönemin kültürel, sosyal, hukuki ve ekonomik yapısını günümüze yansıtmakla birlikte hat, tezhip, ebru ve cild gibi kitap sanatları uygulamalarını da gün ışığına çıkaran önemli vesikalardır. Yazma kitap sanatlarından biri olan tezhip sanatı, geçmişte genellikle Mushaf, delâilü’l-hayrât gibi dinî, edebî ve ilmî yazmaların, tuğraların, fermanların, vakfiye gibi önemli eserlerin tezyin edilmesinde uygulanmıştır. Bu araştırmada, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde bulunan Sultan III. Mustafa’nın kızı Beyhan Sultan’a ait yedi adet vakfiyenin yer aldığı 1444 no’lu vakfiye kasa defterindeki tezyinatın incelenmesi amaçlanmıştır. Yedi adet vakfiyedeki müzehhep varakların teknik, motif, renk ve kompozisyon özellikleri belirlenmiş, elde edilen bulgular uygun tablolar halinde yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, XIX. yüzyıla tarihlenen 1444 no’lu vakfiye kasa defterinin tezyinatında kullanılan renklerin, motiflerin ve uygulanan tekniklerin ait olduğu dönemin tezhip özelliklerini yansıttığı anlaşılmıştır.
Keywords : Tezhip, Vakfiye, El Yazmaları, Kitap Sanatları, Geleneksel Sanatlar

ORIGINAL ARTICLE URL