Afetin Psiko-Sosyal ve Ekonomik Etkileri: Şanlıurfa Süleymaniye Bölgesi Örneği

Authors : Hatice Şahin, Zeynep Polat

Pages : 18-35

View : 142 | Download : 68

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler ile 15 Mart 2023 tarihinde Şanlıurfa’da yaşanan sel afetinin ardından, Şanlıurfa ili Süleymaniye Bölgesi’nde yaşayan bireylerin karşılaştığı çok katmanlı psiko-sosyal ve ekonomik sorunları anlamayı amaçlayan bu çalışma, afetlerin yalnızca fiziksel yıkım yaratmakla kalmayıp, bireylerin gündelik yaşam pratiklerinde kalıcı kırılmalar yarattığı varsayımından hareket etmiştir. Bu doğrultuda bu araştırma nitel yöntem ve fenomenolojik desen ile tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Süleymaniye, Bağlarbaşı, Ahmet Yesevî, Direkli, Akabe, Devteyşti, Yavuzselim ve Akşemsettin mahallelerinde (Süleymaniye Bölgesi olarak bilinen mahalleler) ikamet eden, her iki afeti de doğrudan deneyimlemiş 20 katılımcı oluşturmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen veriler, MAXQDA programı kullanılarak tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, afetlerin etkilerinin özellikle kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve hastalar gibi kırılgan gruplar üzerinde daha yoğun yaşandığını ortaya koymuştur. Katılımcı ifadeleri, afet sonrası dönemde barınma, ısınma, hijyen, içme suyu, beslenme ve psikolojik destek gibi temel hizmetlere erişimde ciddi yetersizlikler yaşandığını göstermektedir. Ayrıca, devlet ve sivil toplum kuruluşlarının müdahalelerinin büyük ölçüde yetersiz kaldığı, sosyal yardımların eşitsiz dağıldığı ve uzun vadeli destek mekanizmalarının kurumsal düzeyde oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Toplumsal dayanışma pratiklerinin ise ilk aşamada etkili olduğu, ancak sürdürülebilir çözümler üretme kapasitesinin sınırlı kaldığı görülmektedir. Araştırma, afet sonrası sosyal hizmet temelli müdahale modellerinin geliştirilmesinin, toplumsal eşitsizlikleri azaltacak yapısal dönüşümlerin sağlanmasının ve afetlere karşı dirençli toplum inşasında yerel ihtiyaçlara duyarlı politikaların üretilmesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : Şanlıurfa, Deprem, Sel, Afet, Çoklu Afet

ORIGINAL ARTICLE URL