Çay (Camellia sinensis (L.) O. Kuntze) Bitkisinde Gençleştirme Budamasıyla Verimde Meydana Gelen Değişmeler

Authors : Muharrem Özcan, Songül Yıldız

Pages : 530-542

Doi:10.53501/rteufemud.1522280

View : 51 | Download : 65

Publication Date : 2025-07-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Çay (Camellia sinensis (L.) O. Kuntze), bitkisi, 100 yıl yaşayabilmekle birlikte, bahçelerde 50 yaşından itibaren ekonomik anlamda verimde azalma ve sürgünlerde köre yönelmenin başladığı görülmektedir. Verimi azalan bahçelerde verimi artırmak için, çay bahçelerinin yenilenmesi yanında gençleştirme budaması uygulaması da etkin bir yöntem olarak görülmektedir. Bu çalışmada, ÇAYKUR tarafından verilen destekler ile zorunlu olan budama işleminin verime olan etkisi ortaya konulmuştur. ÇAYKUR tarafından budama işleminin ilk zorunlu tutulduğu 1994 yılında verim 852 kg/da iken, budaması yapılan çay bahçelerinde tekrar verime gelen yıllara tekabül eden 1998 yılında verim 1.275 kg/da ve 1999 yılında 1.427 kg/da olacak şekilde verimde artış görülmüştür. İlk gençleştirme budamasını izleyen yıllarda ülkemizin çay verimi, 1994 yılı ve öncesi yıllara göre (iklim faktörlerinin etkileriyle dalgalanmalar olmakla birlikte) yükselmiştir. Budanması gereken çay alanlarında gerçekleşme oranının %90’ ı aştığı yıllarda verimde daha yüksek artışlar görülmüş ve 2018 yılında verim 1.895 kg/da’ a yükselmiştir. Ülkemiz çay alanlarında, gençleştirme budamalarının yanında yenileme çalışmalarına hız verilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Sürdürülebilir çay tarımı için yenilemelerin verimli, abiyotik ve biyotik strese dayanıklı çay genotipleriyle yapılması gerekmektedir.
Keywords : Çay, Gençleştirme budaması, Kalite, Verim.

ORIGINAL ARTICLE URL