Arif Nihat Asya’nın Kıbrıs’la İlgili Rubailerinde Kıbrıs Tarihi ve Sosyal Hayatı

Authors : Hasan Ali Esir

Pages : 441-454

Doi:10.34086/rteusbe.1829665

View : 51 | Download : 116

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Doğu Akdeniz’in kuzeydoğusunda yer alan Kıbrıs, Sicilya ve Sardinya’dan sonra Akdeniz’deki üçüncü büyük adadır. Kıbrıs, kuzey sahillerinden, Toros Dağları görülebilecek kadar Türkiye’ye yakın bir konumdadır. II. Selim döneminde (1566-1574) Osmanlı topraklarına katılmış ve 1571 yılından itibaren Türk yurdu olmuştur. Kıbrıs Türk edebiyatı, Ada’nın fethinden sonra oluşmaya başlamıştır. Kıbrıs edebiyatını XVII. yüzyıldan itibaren takip etmek mümkündür. Tanzimat Dönemi’nde Namık Kemal, Magosa’ya sürgün edilmiş, 38 ay burada kalmış ve eserlerinin çoğunu burada yazmıştır. Bundan dolayı Namık Kemal söz konusu olunca Kıbrıs gündeme gelir. Namık Kemal’den sonra Kıbrıs’ı gündeme taşıyan diğer bir isim de Arif Nihat Asya’dır. Arif Nihat Asya, Cumhuriyet Dönemi’nde farklı alanlarda çok sayıda eser veren bir şahsiyettir. Onun en dikkat çeken bir yönü de 1.843 rubai yazmış olmasıdır. Bu rubailerden 298’i Kıbrıs’la ilgilidir. Arif Nihat Asya’nın rubaileri iki kitapta toplanmıştır. Bunlar; Rübâiyyat-ı Ârif-1 ve Rübâiyyat-ı Ârif-2’dir. Rübâiyyat-ı Ârif-1’de Kıbrıs Rübâileri başlığında 268 rubai; Rübâiyyat-ı Ârif 2’de Ada başlığı altında 30 rubai bulunmaktadır. Türk edebiyatında Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin 1.500 civarında ve Azmî-zâde Hâletî’nin de 1.000 kadar rubai yazdıkları düşünülecek olursa Arif Nihat Asya’nın ne büyük bir iş yaptığı daha iyi anlaşılmış olur. Arif Nihat Asya bu rubaileriyle Kıbrıs’ın pek çok sorununu gündeme taşımış, Kıbrıs davasını savunmuş ve Kıbrıs halkına şuur aşılamıştır. Bu çalışmada Arif Nihat Asya’nın, Kıbrıs’in tarihi ve sosyal hayatıyla ilgili rubaileri incelenmiştir.
Keywords : Kıbrıs, Türk Edebiyatı, Sosyal Hayat, Arif Nihat Asya, Kıbrıs Rubaileri

ORIGINAL ARTICLE URL