26 Eylül Gününün Dil Bayramı Olarak Kabulü ve Amasya’da Dil Bayramı Kutlamaları (1935-1936)

Authors : Turgut İleri

Pages : 43-55

Doi:10.34086/rteusbe.1674383

View : 45 | Download : 28

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dil, bir milletin oluşmasında, varlığını sürdürmesinde ve sahip olunan kültürün gelecek nesillere taşınmasında önemli bir araçtır. Cumhuriyet’in kültür temelleri üzerine kurulduğunu ifade eden Atatürk, kültürümüzün önemli unsurlarından biri olan dilimize gerekli olan değeri her zaman vermiştir. Bu bağlamda, bizzat Atatürk’ün direktifleri ile Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren Türk dilinin geliştirilmesi, zenginleştirilmesi ve yabancı dillerin etkisinden kurtarılması üzerine çalışmalar yapılmıştır. Türk dilinin kökeni, gelişmesi ve sadeleştirilmesi ile dünya dilleri arasında hak ettiği yere gelmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak üzere 12 Temmuz 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti kurulmuştur. Ardından 26 Eylül 1932’de İstanbul’da Dolmabahçe Sarayında I. Türk Dili Kurultayı toplanmıştır. Türk dilinin geleceğinin ilmi açıdan kurgulanmasını sağlayacak olan kurultayın son gününde şair ve yazar Halit Fahri Ozansoy, kurultayın açılış günü olan 26 Eylül gününün Dil bayramı olarak kutlanmasını teklif etmiştir. Teklif, kurultay üyelerinin oy birliği ile kabul edilmiştir. O günden sonra 26 Eylül günü Dil bayramı olarak kutlanmaktadır. Dil bayramı kutlamaları, Millî Mücadelenin amaç ve yönteminin belirlendiği Amasya vilayetinde de ilk yıllardan itibaren etkin bir şekilde yapılmıştır. Bu çalışmada, kutlamaların ilk yılları sayılabilecek 1935 ve 1936 yıllarında Amasya’da yapılan Dil bayramı kutlamaları hakkında bilgi verilmiştir. Makalenin hazırlanmasında doküman analizi yöntemi kullanılarak, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivinden, konu ile ilgili araştırma eserlerden ve dönemin gazetelerinden yararlanılmıştır.
Keywords : Amasya, Dil Bayramı, Kurultay, Türk Dili

ORIGINAL ARTICLE URL