Osmanlı Belgelerine Göre Rus Nihilistler
Authors : İsmail BÜLBÜL
Pages : 35-58
Doi:10.48068/rusad.893712
View : 39 | Download : 12
Publication Date : 2021-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Nihilizm, XIX. yüzyılın ikinci yarısında Rus Çarlığında etkili olmaya başlayan ve temeli Sosyalizme dayanan bir düşünce akımıdır. Bu düşünce akımında mevcut sosyal ve siyasi düzen reddedilmektedir. Bu düzen mutlak monarşinin bir ürünüdür. Bu bağlamda Nihilistler mutlak monarşiyi ortadan kaldırmayı amaçlamışlardır. Bu amacı gerçekleştirmek için halkın desteğine ihtiyaç duymuşlar, ancak halktan destek alamamışlardır. Nihilistler halk üzerindeki etkililerini arttırmak için teröre başvurmuşlar ve başta Rus çarı II. Aleksandr olmak üzere devlet ileri gelenlerine suikastlar düzenlemişlerdir. Bu suikastlar Rus yönetiminin Nihilistler üzerindeki baskısını arttırmasına neden olmuştur. Bunun üzerine Nihilistler başta Fransa ve İsviçre olmak üzere Kıta Avrupası’ndaki çeşitli ülkelere ve Osmanlı Devleti’ne firar etmişlerdir. Nihilistler Kıta Avrupası’nda terör eylemlerinin artması üzerine Avrupa hükümetleri tarafından yakın takibe alınmışlardır. Nihilistler bu takibattan dolayı Kıta Avrupası’ndan İngiltere’ye geçmişlerdir. İngiltere’de kendilerine güçlü destekçiler bulan Nihilistler basın-yayın ve konferanslar yoluyla mücadelelerini sürdürmüşlerdir. Osmanlı Devleti’ne firar eden Nihilistler ise sadece Rus Çarlığı ile mücadele etmek amacını taşımamışlar, aynı zamanda Nihilizmi Bulgaristan’a ihraç etmek ve büyük bir kısmı Osmanlı topraklarında olan bağımsız bir Sosyalist Ermeni Devleti kurmak istemişlerdir. Bu yüzden Nihilistler Kıta Avrupası’nda olduğu gibi Osmanlı Devleti’nde de yakın takibe alınmışlardır. Bu çalışmada Nihilistlerin faaliyetleri ele alınarak Nihilistlerin Rus siyasi hayatındaki yeri ve Osmanlı Devleti’ndeki etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma yürütülürken Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi’ndeki çeşitli fonlarda yer alan belgelerden yararlanılmıştır. Bu çalışmada, Nihilistlerin düşüncelerini yaymak için ilk önce basın-yayın yolunu seçtikleri, bu propaganda yönteminin işe yaramaması üzerine terör eylemlerine yöneldikleri, bu terör eylemlerinin Nihilistler üzerindeki baskının artmasına ve onların yurt dışına kaçmasına neden olduğu, Avrupa’ya firar eden Nihilistlerin Rusya için tehdit oluşturmaya devam ettikleri, Osmanlı Devleti’ne firar eden Nihilistlerin ise Osmanlı-Rus ilişkilerinden gerginliğe yol açtıkları ve Osmanlı Devleti’ni iç ve dış politikada zora sokan problemlerle karşı karşıya getirdikleri görülmüştür.Keywords : Rusya tarihi, Nihilist, Suikast, Terör, II Aleksandr, Rus Çarlığı, Osmanlı Devleti
ORIGINAL ARTICLE URL