Sağlık İnanç Modeli’ne Temellendirilen Afete Hazırlık Eğitim Programı’nın Toplumdaki Yaşlı Bireylerin Afete Hazırbulunuşluklarına Etkisi: Küme Randomize Kontrollü Deneyin Çalışma Protokolü

Authors : Sebahat Gözüm, Merve Şıklaroğlu

Pages : 462-476

Doi:10.34108/eujhs.1658378

View : 109 | Download : 153

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, toplumdaki yaşlı bireylerin Sağlık İnanç Modeli’ne temellendirilen Afete Hazırlık Eğitim Programı’nın, yalnızca Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından hazırlanan eğitim materyallerinin verileceği aktif kontrol grubuna göre afete hazır bulunuşluklarına etkisini incelemek amacıyla tek kör (katılımcı), küme randomize kontrollü çalışma şeklinde tasarlanan bir çalışma için planlanan protokolü sunmaktadır. Araştırma Antalya ili Muratpaşa ve Konyaaltı ilçelerinde yaşlı bireylerin yoğun bulunduğu yaşlı evleri, emekli kahveleri ve semt parkında Mart-Mayıs 2024 tarihleri arasında toplam altı kümede yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü 66 yaşlı birey olarak (girişim: 33, kontrol: 33) hesaplanmıştır. Girişim grubuna üç ay boyunca interaktif grup eğitimi, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından hazırlanan kamusal eğitim materyallerinin verilmesi ve hatırlatıcı telefon mesajlarını içeren Sağlık İnanç Modeli’ne temellendirilen Afete Hazırlık Eğitim Programı uygulanmıştır. Aktif kontrol grubuna aynı süreçte Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından hazırlanan kamusal eğitim materyalleri verilmiştir. Sonuçlar girişimden önce, eğitim programından sonra ve üç ay sonra Afet Hazır Bulunuşluk Ölçeği, Genel Afete Hazırlık İnanç Ölçeği ve Bireysel Afet Hazırlıkları Değerlendirme Formu’yla ölçülmüştür. Sonuçlar, yaşlı bireylerin afete hazır bulunuşluklarının artmasına, afete hazırlık inançlarının ve bireysel afet hazırlıklarının iyi olmasına katkıda bulunmaya yardımcı olacak ve araştırmacılara rehberlik edecektir.
Keywords : Afetler, eğitim, randomize kontrollü çalışma

ORIGINAL ARTICLE URL