Mali Sürdürülebilirlik ve Bütçe Verimliliği Perspektifi ile Sağlık Endüstrilerinde Karar- İcra-Finansman Tasarımı

Authors : Yağmur Kaya

Pages : 256-276

Doi:10.47542/sauied.1829303

View : 83 | Download : 290

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de ilaç, tıbbi cihaz ve biyoteknoloji gibi ürünlerden oluşan sağlık endüstrilerinin kurumsal, finansal ve mali yönlerden yeniden yapılandırılması ihtiyacını, savunma sanayiinde başarıyla uygulanan “karar-icra-finansman” mimarisi üzerinden ele almaktadır. Pandemi süreciyle beraber sağlık endüstrilerinin sadece birer sağlık ürün ve hizmet bileşeni değil aynı zamanda ekonomik güvenlik unsurları olduğu açık biçimde görülmüştür. Çalışma, Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB), TİTCK, Kalkınma Planları ve Kalkınma Programları belgelerinden ve sektördeki STK raporlarından hareketle mevcut parçalı yapının, yüksek ithalat bağımlılığı ve düşük teknoloji derinliği nedeniyle sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu olmadığını ortaya koymaktadır. Bu kapsamda önerilen Sağlık Endüstrileri İcra Komitesi (SEİK), Sağlık Endüstrileri Başkanlığı (SEB) ve Sağlık Endüstrilerini Destekleme Fonu (SEDF) kurumsal yapılanmasını; strateji, uygulama ve finansman fonksiyonlarını aynı çatı altında birleştirerek karar-bütçe- sözleşme zincirini tek döngüde bütünleştirmeyi amaçlamaktadır. Model, AB’nin 2014/24/EU Kamu Alımları Direktifinde tanımlanan Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) ve Değer Odaklı Tedarik (VBP) prensipleriyle uyumlu biçimde, bütçe verimliliğini artıran, öngörülebilir geri ödeme takvimleriyle finansman yükünü azaltan ve yerlileşme odaklı üretim kapasitesini destekleyen bir çerçeve sunmaktadır.
Keywords : Mali Sürdürülebilirlik, Bütçe Verimliliği, Sağlık Endüstrileri, Sağlık Harcamaları, Karar-İcra-Finansman Modeli

ORIGINAL ARTICLE URL