TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİNİN İLLÜSTRASYONA YANSIMASI: GOOGLE DOODLE ÖZELİNDE GÖSTERGEBİLİMSEL BİR ANALİZ

Authors : Merve Ersan, Gamze Bal

Pages : 624-649

View : 85 | Download : 77

Publication Date : 2025-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Toplumsal cinsiyet, toplum içinde kabul edilen ve kadın ve erkek ile ilişkilendirilen çeşitli davranış biçimlerini ve normları ifade eder. Kitle iletişim araçları, toplumsal cinsiyeti şekillendirmede ve etkilemede önemli bir rol oynamaktadır. Bilgiye hızla erişim sağlayan ve iletişimi kolaylaştıran bir araç olan İnternet üzerinde “Google”, kullanıcıların en sık kullandığı arama motoru olarak önemli bir konuma sahiptir. Google arama motorunu ziyaret eden kullanıcılar, çeşitli özel günlerde logo üzerinde “Doodle” isimli günün anlam ve önemini vurgulayan hareketli ve etkileşimli tasarımlar ile karşılaşmaktadır. Bu araştırma, Google Doodle tasarımlarında toplumsal cinsiyetin nasıl sunulduğunu tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, amaçlı örnekleme kullanılarak, Google’ın 2000-2023 yılları arasında Anneler Günü ve Babalar Günü’ne özel tasarladığı toplam 70 adet Doodle incelenmiş, bu tasarımların 49’unda cinsiyetçi bir yaklaşım içeren göstergelerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu Doodle’lar arasında benzer görsel ve anlamlara sahip tasarımlar dokuz grupta toplanarak Roland Bartes’ın göstergebilimsel yöntemi ile detaylı çözümlemeleri yapılmıştır. Sonuç olarak; incelenen tasarımlarda toplumsal cinsiyet rollerinin hangi göstergeler aracılığıyla iletildiği ortaya konulmuş, ayrıca toplumda kadına atfedilen rollerin Google Doodle tasarımlarına yansıdığı; tasarımların geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini yeniden üretir nitelikte olduğu, dolayısıyla ataerkil cinsiyetçi düzeni destekler biçimde tasarlandığı görülmüştür.
Keywords : Toplumsal cinsiyet, Google, Doodle, İllüstrasyon, Göstergebilim.

ORIGINAL ARTICLE URL