Matrakçı Nasuh Minyatürlerinde Mekânsal Tasarımların Sembolik Form Açısından İncelenmesi

Authors : Zeynep Gökaydın Yenal, Adnan Tepecik

Pages : 111-128

Doi:10.18603/sanatvetasarim.1670818

View : 151 | Download : 193

Publication Date : 2025-12-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihsel süreçte minyatürler, yazılı belgelemelerle birlikte olayları, yapılan seferleri kayıt altına alma yöntemi olarak da kullanılmıştır. Minyatürleri ile Matrakçı Nasuh 1533-1536 yılları arasında yapılan ilk İran seferini konu alan çalışması Beyan-ı Menazil-i Seferi Irakeyn adlı eserinde yol boyunca geçilen rotaları aktarmış ve yazılı-resimli bir menzilname oluşturmuştur. Binaların yerleşim biçimi, bitki örtüsü, köprüler, kent içindeki nehirler-akarsular ve mimari yapılanmanın çeşitli detaylarının nasıl olduğunu gösteren aktarımlar olarak öne çıkmıştır. Bu noktada çalışma Matrakçı Nasuh’un minyatürlerini topoğrafya, mimari mekân ve çevre tasarımı ilişkisi kapsamında incelemeyi hedeflemiştir. Çalışma Matrakçı Nasuh’un Beyan-ı Menazil-i Seferi Irakeyn adlı eserinde yer alan minyatürlerden; üç menzil İstanbul-Bağdat ve Tebriz incelenmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde çalışmada; mimari mekânların ve yapıların yakın çevre ilişkisi bilinçli bir seçimler dizisi ile minyatürlerde belirlenmiş bu bağlamda mekânsal düzlemde Matrakçı Nasuh’un biçimlerin ve sembollerin ötesine geçen düşünce ve analiz sisteminin farklı ve geniş perspektifli mekân analizlerinin ortaya konmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords : Matrakçı Nasuh, Minyatür, Form, Çevre Biçimi, Mekân

ORIGINAL ARTICLE URL