ŞİKÂYETLER BAĞLAMINDA 1742-1749 YILLARI ARASINDA AMASYA VAKIFLARI

Authors : Furkan Akbulut, Gürkan Cevger

Pages : 374-405

View : 129 | Download : 93

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı İmparatorluğu altı asırlık ömrü boyunca hem başkentte hem de taşrada adalete büyük önem vermiştir. Tebaasına karşı adaleti sadece yerel mahkemelerle sağlamakla yetinmeyen imparatorluk, yerel mahkemelerin çeşitli sebeplerden dolayı çözüm üretemediği durumlarda, adaleti tesis edecek ve halkın sorunlarına çözüm bulacak yeni bir imkân daha sunmuştur. Bu imkân sayesinde Osmanlı tebaası, ikamet ettikleri mahallerde sorunlarını çözemese bile devletin en üst yargı mercii olan Divân-ı Hümâyun’a şikâyetlerini iletebilmişler ve bu şikâyetlerin giderilmelerini sağlayabilmişlerdir. Tebaanın şikâyetleri ve Divân’ın bu şikâyetlere getirdiği çözümler; erken tarihlerde Mühimme Defterleri’ne, daha sonraki tarihlerde sırasıyla Şikâyet ve Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri’ne kaydedilmişlerdir. Bu çalışmada; 1-3 Numaralı Sivas Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri’nde Amasya Kazâsı’nda yaşayan insanların 1742-1749 yılları arasında Divân-ı Hümâyun’a ilettikleri vakıflar ile ilgili şikâyet kayıtları esas alınmıştır. Bu dönemde vakıf meselelerini içeren toplam 128 şikâyet kaydı tespit edilmiş ve bu bağlamda bir müessese olarak vakıflarda meydana gelen türlü bozulmalar, vakıfların yaşadığı sıkıntılar, vakıf görevlilerinin usulsüzlükleri veya mağduriyetleri ve benzeri meseleler üzerinde durulmuştur. Ülke genelinde meydana gelen siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel bozulmanın vakıf sistemine Amasya özelinde ne gibi sorunlara sebebiyet verdiği şikâyet kayıtlarında yer alan örnekler ile açıklanmaya çalışılmıştır.
Keywords : Ahkâm Defterleri, Amasya, Şikâyet, Vakıf.

ORIGINAL ARTICLE URL