Thomas Paine’in Cumhuriyetçi Politik Kuruluşu

Authors : Özlem Ünlü

Pages : 257-276

Doi:10.21497/sefad.1550485

View : 111 | Download : 68

Publication Date : 2025-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Modern politikayı tanımlayan ve on dokuzuncu yüzyılda zemin kazanacak olan, ulusal çoğunluğun politik iktidara katılması Amerikan Bağımsızlık Savaşı ve Fransız Devrimi olmak üzere iki politik devrim etrafında gerçekleşmiştir. Thomas Paine, ilk yıllarından itibaren bu demokrasi hareketlerini monarşiye karşı cumhuriyetçilik düşüncesini geliştirerek hem teoride hem pratikte desteklemiş politik bir aktördür. Bu çalışmanın amacı, ilkin Paine’in cumhuriyetçi politik kuruluşunu monarşi ile hak üzerinden kurduğu karşıtlık içinde anlamaktır. Bunun için Paine’in, çağdaşları Edmund Burke ve Emmanuel Joseph Sieyès ile girdiği polemiklere başvurulacaktır. İkinci olarak, Paine\\\'in 1791-1792 tarihli İnsan Hakları eserinde formüle ettiği cumhuriyetçilikle, 1776 tarihli Sağduyu metninde savunduğu cumhuriyetçilik düşüncesinin gelişimini takip etmektir. Paine’in Sağduyu eserinde ortaya koyduğu üç çekirdek cumhuriyetçi ilke sırasıyla, monarşi karşıtlığı, Aydınlanmacı akılcılık ve ılımlı bir refahın cumhuriyetin vaatlerinden birisi olması gerektiğidir. Paine’in Fransız Devrimi üzerine düşünceleri geliştikçe bu ilkeler dönüşür ve belirlenim kazanır. İnsan Hakları Paine’in cumhuriyeti hem politik kuruluşun kendisi hem hükümet biçimi olarak formüle ettiği, böylelikle cumhuriyetçi geleneğe yaptığı özgün katkıyı sunduğu çalışma olarak öne çıkar. İster anayasa ve hükümet ister yasama ve yürütme ister yasama ve yargı arasında olsun, tüm bu politik ikiliklerde cumhuriyetçi politik kuruluşun esas fikri uygulamayı, yani yürütmeyi düzenlemektir.
Keywords : Thomas Paine, politik kuruluş, cumhuriyetçilik, monarşi, ticaret

ORIGINAL ARTICLE URL