ORTA KARADENİZ SAHİL KESİMİNDEKİ GÖK TEPE HÖYÜĞÜNDE TESPİT EDİLEN “BOYNUZ KULPLU SERAMİK” IŞIĞINDA ANADOLU – BALKAN İLİŞKİLERİ

Authors : İlkay İvgin

Pages : 1-20

Doi:10.55061/srmka.1816560

View : 80 | Download : 247

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Orta Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Gök Tepe Höyüğü’nde tescil çalışmaları sırasında tesadüfen ele geçirilen boynuz kulplu bir kap parçası üzerinden, bölgedeki Kalkolitik Çağ kültürel ilişkilerini ve Balkan coğrafyasıyla olan etkileşimi irdelemektedir. Söz konusu kap formu, hamur özellikleri, form ve teknik nitelikleri bakımından bölge için ünik bir örnek teşkil etmekte olup, özellikle İkiztepe’nin Tepe II tabakasında ve Büyük Güllücek yerleşiminde ele geçen benzer örneklerle tipolojik yakınlık göstermektedir. Boynuz kulplu kapların Gök Tepe, İkiztepe, Dombalaktepe ve çevresinde yoğun olarak görülmesi, Orta Karadeniz ile Balkanlar arasında erken dönemden itibaren süregelen kültürel aktarımın ve muhtemel ticari bağlantıların varlığına işaret etmektedir. Balkan arkeolojisinde Karanovo tipi olarak bilinen boynuz kulplu çanak-çömlekler ile Anadolu’daki örnekler arasındaki benzerlikler, bu kültürel etkileşimin yalnızca biçimsel değil, aynı zamanda sembolik bir boyuta da sahip olduğunu düşündürmektedir. Bulgaristan’daki Galabovo ve Karanovo; Makedonya’daki Anza; ve Trakya’daki Yarımburgaz gibi yerleşimlerde ortaya çıkarılan paralel buluntular, bu formun Balkanlar’dan Anadolu’ya uzanan geniş bir coğrafyada paylaşıldığını göstermektedir. Gök Tepe’nin stratejik konumu, Karadeniz kıyı hattı ile İç Anadolu platosunu birbirine bağlayan önemli bir geçiş noktasında yer alması bakımından, bölgenin bu kültürel ağ içerisindeki önemini pekiştirmektedir. Sonuç olarak, Gök Tepe buluntusu hem Orta Karadeniz–Balkan etkileşiminin somut bir göstergesi hem de Anadolu arkeolojisinde Kalkolitik Dönem kültürel bağlantılarını yeniden değerlendirmeye imkân tanıyan nadir bir veridir. Bu bağlamda, yerleşim üzerinde gerçekleştirilecek sistematik bir arkeolojik kazı, bölgenin kronolojisine ve kültürel ağ içindeki konumuna ilişkin daha kesin sonuçlar sunma potansiyeline sahiptir.
Keywords : Boynuz Kulp, Ticaret Ağı, Kalkolitik, Ota Karadeniz-Balkan İlişkileri, Karanovo Kültürü

ORIGINAL ARTICLE URL