BIST Turizm Endeksinde (XTRZM) Finansal Performansın Değerlendirilmesi: Gri İlişkisel Analiz ile Aykırı Değerlerin Firma Sırasına Etkisi

Authors : Hatice Cenger

Pages : 649-671

Doi:10.24010/soid.1672096

View : 131 | Download : 219

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, BIST Turizm Endeksi’nde (XTRZM) yer alan firmaların 2023-2024 dönemi finansal performanslarını değerlendirmek amacıyla Deng (1982) tarafından geliştirilen Gri İlişkisel Analiz (GİA) yöntemini kullanmaktadır. Analizlerde, Kamu Aydınlatma Platformu (KAP) verilerine dayanılarak sekiz temel finansal oran; Cari Oran, Kaldıraç Oranı, Faiz Karşılama Oranı, Varlık Devir Hızı, Brüt Kâr Marjı, Net Kâr Marjı, Özsermaye Karlılığı ve Aktif Karlılığı dikkate alınmıştır. Özellikle Faiz Karşılama Oranı (FKO) ve Net Kar Marjı (NKM) oranlarının aykırı değerler içermesi nedeniyle, bu göstergelerin sıralama üzerindeki etkisini test edebilmek için iki farklı senaryo geliştirilmiştir. Bulgular, aykırı değerlerin firma sıralamalarını önemli ölçüde etkilediğini ortaya koymaktadır. Örneğin, MERIT yüksek FKO değeriyle temel modelde ilk sıradayken, bu oran dışlandığında sıralamada gerilemiş; ETILER ve PKENT gibi operasyonel ve kârlılık açısından güçlü firmalar öne çıkmıştır. Çalışma, turizm sektöründe aykırı değerlerin performans analizine etkisini vurgulamakta ve senaryo analizlerinin karar sürecine katkısını ortaya koymaktadır.
Keywords : Finansal performans, Gri İlişkisel analiz, BIST XTRZM, Aykırı Değer Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL