A Confusing Term / Concept in Modern Turkey Turkish (MTT) Grammar Teaching: The Element Which Is Out of Sentence

Authors : Recai ÜNAL

Pages : 263-290

Doi:10.29250/sead.885839

View : 40 | Download : 9

Publication Date : 2021-07-15

Article Type : Conference Paper

Abstract :Çalışmanın amacı cümle dışı unsur/öge denen cümle ögesinin terim ve kavram olarak Çağdaş Türkiye Türkçesinin insert ignore into journalissuearticles values(ÇTT); ana dili eğitimi ile yabancı/ikinci dil olarak öğretimi sürecinde dil düzeneği öğretiminde ortaya çıkardığı sorunların, yol açtığı kafa karışıklığının, zihin bulanıklığının ele alınıp açıkça gösterilerek bu konuda çeşitli öneriler sunulması, çözüm yolları önerilmesidir. ÇTT’deki cümle ögeleri ve sınıflanmaları genellikle dil betimi, dizim betimi çalışmalarında kimi terim ayrımlarıyla, kimi değişik bölütleştirmelerle insert ignore into journalissuearticles values(kategorileştirmelerle);, birbirinden az çok ayrımlı anlayışlarla ele alınmıştır. ÇTT’deki cümle ögelerini ele alan bazı araştırmacılar sınıflamalarında cümle dışı unsurlar / ögeler adını verdikleri ve genellikle cümlenin kuruluşuna doğrudan doğruya katılmayan ara cümleler / ara sözler, bağlama edatları / bağlaçlar, seslenmeler / hitaplar, ünlemler, ünlem edatları, ünlem grupları gibi unsurlar biçiminde tanımladıkları kimi ögelere yer vermişlerdir. Çalışma bir yazılı belgeler, kaynaklar araştırması-incelemesidir. Çalışmada kullanılan veriler ÇTT üzerine yazılmış dil betimi insert ignore into journalissuearticles values(gramer, dilbilgisi);, dizim betimi insert ignore into journalissuearticles values(sentaks, sözdizimi); yapıtlarından insert ignore into journalissuearticles values(kitap, makale); alınmaktadır. Çalışmada yer verilen örnekler genellikle ÇTT’nin yazın yapıtlarından seçilmekte, zaman zaman ve yer yer; ÇTT’nin ana dili konuşuru olan makale yazarının ürettiği örnekler de kullanılmaktadır. Çalışma geleneksel dil betimi anlayışına, yaklaşımlarına, yöntem düzenceğine insert ignore into journalissuearticles values(paradigmasına); olabildiğince çağcıl dil biliminin bulgularıyla, verileriyle karşılık sunup onları etkisiz kılmaya uğraşmakta, ele aldığı sorunsalı çözmeye çaba göstermektedir. Sözkonusu çalışma bunları yapmaya uğraşırken de bilimsel, nesnel ve gerçekçi tutumdan kopmamaya özen göstermektedir. Çalışmada cümle dışı unsur/öge terimi yerine yeni bir öneride bulunulmaktadır: Bağlayıcıinsert ignore into journalissuearticles values(lar); ve Katkı Vericiinsert ignore into journalissuearticles values(ler);. Önerilen bu terim kullanılmakla; ÇTT’nin dil düzeneği ve dizim düzeneği betimleme çalışmaları daha sağlıklı, daha tutarlı, daha az sorunlu olarak yapılabileceği gibi ana dili eğitimi-öğretimi ile yabancı/ikinci dil olarak öğretimi de daha seçik insert ignore into journalissuearticles values(net); terim/kavramlarla, daha sağlıklı biçimde gerçekleştirilebilecektir.
Keywords : Dil bilgisi, söz dizimi, cümle ögeleri, cümle dışı öge

ORIGINAL ARTICLE URL