Mobbing’in Tükenmişlik Üzerindeki Etkisinde Örgütsel Sessizliğin Aracı Rolü

Authors : Duygu Canbuldu, Leyla İçerli

Pages : 102-119

View : 51 | Download : 42

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Mobbing, tükenmişlik ve örgütsel sessizlik, tüm kurumlar açısından etkinliği ve verimliliği düşüren; çalışanların motivasyonunu azaltan, onları yıldıran ve işten ayrılmaya yönelten negatif birer olgudurlar. Bu negatif olguların kurumlarda ortaya çıkmasının önlenmesi, ortaya çıkması halinde çözüme ulaştırılması oldukça önemlidir. Bu araştırmanın yapılma gerekçesi ortaöğretim kurumlarında bu değişkenlerin varlığının saptanması ve önlem alınmasıdır. Araştırmanın genel amacı, ortaöğretim kurumlarında; mobbing, örgütsel sessizlik ve tükenmişlik olgularının varlığının ortaya çıkarılması ve mobbingin tükenmişlik üzerindeki etkisinde örgütsel sessizliğin aracı rolünün incelenmesidir. Daha önce yapılmış mobbing, tükenmişlik ve örgütsel sessizliğin birlikte ele alındığı çalışmalar incelendiğinde farklı sektörlere yönelik çalışmalar olduğu saptanmıştır. Eğitim sektörüne yönelik yapılan çalışmalar incelendiğinde, üniversitede çalışan akademik ve idari personele yönelik birkaç araştırma yapıldığı görülmüştür. Ancak bu araştırma eğitim sektörünün tamamını karşılamamakta ve ortaöğretim kurumlarında var olan mobbing, tükenmişlik ve örgütsel sessizlik algısını veya düzeyini ortaya koymamaktadır. Yapılan bu araştırmayla daha önceki yapılan araştırmalara katkı sağlanması ayrıca eğitim sektörüne yönelik yapılan çalışma alanının genişletilmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya Kocaeli’nde devlete bağlı ortaöğretim kurumlarında görev yapan 392 çalışan katılmıştır. Çalışmada veri elde etmek gayesiyle uygulanan ankette “İş Yeri Zorbalığı Ölçeği”, “Maslach Tükenmişlik Ölçeği” ve “Örgütsel Sessizlik Ölçeği” nden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 18 ile analiz edilmiştir. Ankette kullanılan ölçekler için değişkenlere ait güvenilirlik ve faktör analizleri yapılmış olup, değişkenlerin arasındaki ilişkilerin yönünün ve derecesinin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizleri ve araştırmanın amacına yönelik ortaya konan hipotezler doğrultusunda da regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde genel olarak mobbing, örgütsel sessizlik ve tükenmişlik arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca mobbingin örgütsel sessizliği ve tükenmişliği orta düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte mobbingin tükenmişlik üzerindeki etkisinde örgütsel sessizliğin kısmi bir aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Keywords : mobbing, tükenmişlik, örgütsel sessizlik, eğitim

ORIGINAL ARTICLE URL