İttihat ve Terakki Dönemi ile Erken Cumhuriyet Dönemi Eğitim Politikalarının Karşılaştırılması

Authors : Mustafa Çıkmaz, Ferit Yücebaş

Pages : 40-54

Doi:10.54971/synergy.1697898

View : 101 | Download : 167

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin son döneminde etkili olan İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarını şekillendiren kadrolar arasında önemli bir süreklilik gözlemlenmektedir. Eğitim politikaları açısından her iki dönem bazı yönleriyle benzerlikler taşısa da bu iki dönem arasında hedef, yöntem ve ideolojik temeller bakımından belirgin farklılıklar vardır. Bu bağlamda, İttihat ve Terakki Dönemi ile Erken Cumhuriyet Dönemi eğitim politikalarının karşılaştırmalı olarak ele alınması, bu çalışmanın temel amacıdır. İttihat ve Terakki Dönemi’nde eğitim politikalarının temel hedefi, imparatorluğun çok uluslu yapısını koruyarak merkezi bir otorite inşa etmek ve Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük ideolojileri arasında denge kurulmak istenmiştir. Eğitimde milli birlik ve toplumsal bütünlüğün sağlanması amaçlanarak, modern bilim ve teknik derslerinin müfredata eklenmesine yönelik adımlar atılmıştır. Erken Cumhuriyet Dönemi ise daha radikal ve yapısal bir dönüşüm sürecine sahne olmuş ve bu dönemde yapılan inkılâp ve faaliyetler ile eğitim, laik, bilimsel ve ulusal temellere dayandırılmaya çalışılmıştır. Her iki dönemde de eğitim bir modernleşme aracı olarak görülmüş, ancak araçsallaştırma biçimleri farklılık göstermiştir.
Keywords : İttihat ve Terakki, Erken Cumhuriyet, Eğitim Politikaları, Milliyetçilik, Laikleşme.

ORIGINAL ARTICLE URL