Mali İmparatorluğu Erken Dönem Kuruluşu: Sundiata Destanı

Authors : Hikmet Uçmaz, Gökhan Bolat

Pages : 375-397

Doi:10.30561/sinopusd.1644301

View : 49 | Download : 66

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada erken dönem Mali İmparatorluğu’nun kuruluşuna öncülük eden ve daha sonra imparatorluğunun sınırlarını genişleterek, bölgenin altın ve bakır ticaretinin merkezi haline gelmesinde önemli katkıları olan Mali İmparatoru Sundiata Keita için yazılmış olan efsanevi destan Sundiata Destanı’nın içeriği çevirisi esas alınarak Türkçe’ye aktarılmış ve özet bir şekilde ortaya konulmuştur. Sundiata (Sunjata, Sundjata veya Soundjata olarak da yazılır) Batı Afrika\\\'nın on üçüncü yüzyıl Mali İmparatorluğu\\\'nun kurucusu Sundiata\\\'nın hayatını anlatan sözlü bir destandır. Hayatı ve saltanatı hakkında bilgi veren destan 1352 yılında Mali\\\'yi ziyaret eden Büyük gezgin İbn Batuta gibi Arap seyyahlar aracılığıyla aktarılmıştır.Bununla birlikte Batı Afrika\\\'daki hikâye anlatıcıları yedi yüz yıldan uzun bir süredir Sundiata Destanı\\\'nı anlatmaktadır. Sundiata\\\'nın hikayesi azim, fetih ve kültürel zenginliğin iç içe olduğu bir zafer hikayesidir denilebilir. Destanda Sundiata’nın dizlerindeki engele rağmen kendisini avcılık ve savaş konusunda nasıl yetiştirdiği, annesine ve kardeşlerine olan bağlılığı, sürgün edilse bile bir gün geri döneceği umudundan asla vazgeçmediği anlatılır. Destanda adı geçen Mali halkının doğaüstü güçlere olan inancı ve eğilimi oldukça fazladır.Bu sebeple halk arasında büyü ve sihir yapan cadıların varlığından sıkça sözedilir. Yaşamlarını bu cadıların sözlerine göre şekillendirirler ve eşlerini de bu şekilde seçerler. Sundiata’nın annesi de aynen bu şekilde eş olarak seçilmiştir. Sundiata sürgün edildiği ülkeden güçlenerek geri dönmüş ve Büyücü Kralı olarak bilinen Soso Kralı Soumaoro ile Sundiata arasında geçen Krina Savaşı sonunda Sundiata bu savaşı kazanarak yapılan anlaşma ile Mali ülkesine kral olmuştur. Sözlü bir tarih destanı olan Sundiata, yalnızca Mali İmparatorluğu’nun tarihi hakkında bize bilgi vermekle kalmaz, aynı zamanda Mande etnik grubunun kültürü, aile yapısı, anne-çocuk ilişkisi , kardeşlik bağları ve kadının yönetimde olan etkisi hakkında bize bilgi vermektedir.
Keywords : Afrika, Destan, Sundijiata Keita, Sundiata, Griot

ORIGINAL ARTICLE URL