Osmanlı Döneminde Muş (İdarî ve Sosyal Yapı)
Authors : Edip Uzundal
Pages : 487-500
Doi:10.48145/gopsbad.1750444
View : 132 | Download : 351
Publication Date : 2025-12-27
Article Type : Research Paper
Abstract :Osmanlı teşkilat tarihi üzerine yapılan çalışmalarda araştırmacılar uzun bir müddet merkez teşkilatı üzerinde yoğunlaşmaktaydı. Ancak son dönemlerde taşra teşkilatına da gereken önem verilmeye başlandı. Bu konuda başta yüksek lisans ve doktora tezleri olmak üzere pek çok akademik eserler ortaya çıkmaya başladı. İmparatorluğun fetihlerle sınırlarının genişlemesi ve son iki yüzyılda ise küçülmesine paralel olarak taşra sisteminde de değişiklikler yaşandı. Beylerbeylik/eyalet sisteminden sonra 1864’ten itibaren imparatorluk genelinde vilayet sistemi uygulanmaya konuldu. 1864, 1867 ve 1871 nizamnameleri ile son şeklini alan vilayet sistemiyle birlikte taşra teşkilatı ve buna dair değişiklikler daha düzenli bir şekilde takip edilebilir hâle geldi. Özellikle devlet ve vilayet salnameleri taşradaki idari yapılara ait bilgilerin yer aldığı kaynaklar olarak dikkat çekmeye başladı. Bu çalışmada Osmanlı taşra teşkilatında sancak/liva olarak yer alan Muş şehrinin idari yapısı ele alınacaktır. Şehrin Türk-İslam hakimiyeti öncesi dönemlerden itibaren tarihine temas edilecek olup Osmanlı hakimiyeti sonrasında geçirdiği idari değişimler işlenecektir. Bu bağlamda temel kaynaklar Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivlerinin ilgili fonları, salnameler ve telif eserler olacaktır. Çalışmada ayrıca Muş sancağının 19. Yüzyıldaki nüfus yapısına ve sosyal durumuna da değinilecektir. Osmanlı taşra teşkilatı içerisinde Muş sancağının erken dönemlerden son yüzyıla kadar geçirdiği idari dönüşümlerin ele alınacağı bu çalışmanın yerel tarih araştırmalarına katkı sunması en büyük hedefidir.Keywords : Osmanlı İmparatorluğu, Muş, Sancak, Sosyal Yapı
ORIGINAL ARTICLE URL