YEMEK YEMENİN TIBBİLEŞTİRİLMESİ VE YEME BOZUKLUKLARI
Authors : Selin Atalay, Sude Dizdar
Pages : 89-113
Doi:10.59572/sosder.1626289
View : 97 | Download : 142
Publication Date : 2025-05-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma yeme bozukluğu olarak tanımlanan ve gün geçtikçe dünyanın farklı yerlerinde görülme sıklığı artan, farklı yaş gruplarında görülür hale gelen yeme durumlarına ilişkin, sosyolojik bir çerçeve sunmaya odaklanmaktadır. Çalışmada Foucault’nun kavramsal çerçevesi temelinde biyoiktidar ve kendini ve başkalarını yönetme tekniklerinin birleşiminde yer alan yönetimsellik kavramları kullanılmaktadır. Sosyal meselelerin tıbbi müdahaleye açık durumlar olarak ele alınmasını sağlayan tıbbileştirme süreci bu bağlamda bir yönetimsellik teknolojisi olarak ele alınmıştır. Günümüzde tıbbi kategoriler olarak ele alınan durumların ortaya çıktığı sosyo-kültürel alanı izole edebilmek adına çalışmada yemenin kontrolünün ve gıda üretiminin tarihsel boyutları değerlendirilmiştir. Yeme bozuklukları, küreselleşme, Batı ve özellikle ABD kaynaklı beslenme pratikleri ve ideal beden anlayışının dünya geneline yayılması, diyet gıdaları da kapsayacak şekilde gıda endüstrisinin kar temelli işleyişi ve gıda güvencesizliği gibi toplumsal gelişmeler temelinde ele alınmıştır. Yemenin ‘aşırı’ kontrolü (anoreksi) ya da kontrolün kaybı (tıkınırcasına yeme) üzerine kurulu yeme bozukluğu kategorilerinde de görüldüğü gibi bu durumlar kadın bedeninin sosyal kontrolü ve biyoiktidarın işlerlik kazandığı yönetimsellik alanları olarak değerlendirilmiş ve yemeğin ve yemek yemenin sosyal medyadaki sunumu #foodporn, ASMR ve mukbang gibi sosyal medya içerikleri temelinde analiz edilmiştir.Keywords : biyoiktidar, mukbang, tıbbileştirme, yeme bozuklukları, yönetimsellik
ORIGINAL ARTICLE URL