Sporda Fiziksel, Fizyolojik ve Psikolojik Ölçümlerde Güncel Yaklaşımlar

Authors : Yakup Havuz, Gökhan Çakır, Halil İbrahim Çakır

Pages : 478-495

Doi:10.55238/seder.1708474

View : 180 | Download : 154

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışma, spor bilimlerinde kullanılan fiziksel, fizyolojik ve psikolojik ölçüm yöntemlerini geleneksel ve modern yaklaşımlar çerçevesinde ele alan narratif bir derlemedir. Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan ulusal ve uluslararası çalışmalar sistematik bir tarama yaklaşımıyla incelenmiştir. Literatür taraması PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar ve TR Dizin veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Toplamda 40 makale içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; bulgular, kullanılan ölçüm türlerine göre üç ana tema altında (fiziksel, fizyolojik, psikolojik) kategorize edilmiştir. Analiz sürecinde çalışmaların yöntemsel özellikleri, kullanılan ölçüm araçları, veri toplama sıklığı, geçerlik-güvenirlik düzeyleri ve uygulama alanları sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular: Geleneksel ölçüm yöntemlerinin düşük maliyet, kolay uygulanabilirlik ve saha uyumu açısından avantajlı olsa da sınırlı parametre çeşitliliği ve ölçüm hassasiyeti nedeniyle yetersiz kalabildiği görülmüştür. Buna karşın modern teknolojiler -örneğin kuvvet platformları, biyoelektrik empedans analiz sistemleri, ivmeölçer tabanlı mobil uygulamalar, EEG cihazları ve sanal gerçeklik temelli testler- daha kapsamlı, nesnel ve anlık geri bildirimler sunarak bireyselleştirilmiş antrenman planlaması, sakatlık risk analizi ve psikolojik performans takibinde önemli katkılar sağlamaktadır. Ancak bu sistemlerin yüksek maliyet, teknik uzmanlık gereksinimi ve erişim kısıtlılığı gibi sınırlılıkları bulunmaktadır. Sonuç: Güncel literatür, en etkili yaklaşımın geleneksel testlerin pratikliğini modern teknolojilerin sunduğu veri derinliğiyle birleştiren hibrit modeller olduğunu göstermektedir. Bu bütünleşik yapı sayesinde sporcularda fiziksel, fizyolojik ve psikolojik performansın çok boyutlu, güvenilir ve sürdürülebilir biçimde değerlendirilmesi mümkün hale gelmektedir.
Keywords : Fiziksel, Fizyolojik, Psikolojik, Performans, Ölçüm

ORIGINAL ARTICLE URL