TÜRK SANATINDA EJDER VE SU BİRLİKTELİĞİ

Authors : J Özlem OKTAY ÇEREZCİ

Pages : 207-227

Doi:10.30692/sisad.756811

View : 39 | Download : 12

Publication Date : 2020-07-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk kültüründe, Evren başta olmak üzere pek çok sembolik anlamı bulunan ejderin yer-gök-su unsurları kapsamında değerli bir yeri bulunmaktadır. Bazen iyilik bazen de kötülüğün sembolü olmuş bu hayvan, zaman zaman da söz konusu iki zıt kavramı tamamlayan bir motif olarak Türk sanatında karşımıza çıkar. Çalışmamızı oluşturan Türk sanatında ejder ile su birlikteliğinde ise oldukça geniş bir yelpazede gerek erken devir gerekse Türk İslam sanatlarında izlenebilmektedir. Bununla birlikte ejder ile su tasvirlerinin bulunduğu eserler detaylı olarak şimdiye kadar çalışılmamıştır. Ejder ile Su birlikteliğini bir kaç başlık altında toplamak mümkündür: Deniz, göl ya da nehirdeki ejder tasvirleri; havuzdaki ejder tasvirleri; çörten; su kemeri; köprü; çeşme; sürahi/ibrik ile maşrapalardaki ve şifa taslarındaki ejder tasvirleri. Tüm bu başlıklarda ejder tasvirlerinin ve sembolizminin çağlar boyu Türk sanatında, değişmeden ya da çok az farklılıklar gösterek gelmesi ilk dikkati çeken özelliktir. Söz konusu çalışmamızda yukarıda değinilen başlıklar altında, örneklerle ve sembolizme değinilerek Türk sanatında ejder su birlikteliği tanıtılmaya çalışılacaktır.
Keywords : erjer, su, erken devir Türk sanatı, Türk İslam Sanatı, sembolizm

ORIGINAL ARTICLE URL