KİTLE İMHA SİLAHLARININ YAYILMASININ FİNANSMANININ ÖNLENMESİ: ULUSLARARASI STANDARTLAR VE TÜRKİYE’NİN UYUMU

Authors : Mücahit Dizman

Pages : 447-463

Doi:10.30692/sisad.1757101

View : 156 | Download : 488

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı, uluslararası güvenlik mimarisinde kritik bir zafiyet oluşturmaktadır. Bu çalışma, konu hakkındaki uluslararası normatif çerçeve ile Türkiye’nin yasal ve kurumsal düzenlemelerinin karşılaştırmalı bir analizini sunmaktadır. Türkiye, 7262 sayılı Kanun ve 2025-2029 Strateji Belgesi ile mevzuat uyumunda önemli ilerlemeler kaydetmiş olsa da pratikte belirli eksikliklere sahiptir. Analiz, karşılaştırmalı metodolojiye ek olarak literatürdeki ampirik boşlukların doldurulması için kitle imha silahlarının finansman risklerinin çok yönlü analizine yönelik özgün bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Ayrıca, ulusal otoritelerin süreklilik-etkililik ikilemini çözmekte zorlandığı ve uluslararası yaptırım hukukunun öngördüğü hızlı müdahale kapasitesine henüz ulaşılamadığı anlaşılmaktadır. Bulgular, Türkiye’de son mevzuat reformlarının konu hakkındaki hukuki boşluğu doldurduğunu; ancak malvarlığı dondurmanın sürekliliği, özel sektörün kırmızı bayrak analitiği ve yaptırım ihlaline dair caydırıcı uygulamaların yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Çalışmada, yapay zekâ tabanlı erken-uyarı sistemi, görünür para cezaları, gerçek-zamanlı uluslararası düzenleyicilerle entegrasyon ve kurumsal sertifikasyon destekli uzman havuzu oluşturulması gibi dört somut politika önerisi sunulmaktadır. Bu önerilerle, Türkiye’nin hem ulusal güvenlik stratejilerini güçlendirmesi hem de küresel finansal düzende norm-yaratıcı aktör konumuna yükselmesi beklenmektedir.
Keywords : Kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı, CPF, mali istihbarat, AML/CFT, FATF, MASAK, FIU, Egmont Grubu

ORIGINAL ARTICLE URL