CEZA MUHAKEMESİNDE MADDÎ ANLAMDA KESİN HÜKMÜN OLUMSUZ ETKİSİ VE UNSURLARI

Authors : Selen EVİRGEN

Pages : 171-218

Doi:10.52273/sduhfd..1218752

View : 79 | Download : 35

Publication Date : 2023-06-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Kesin hüküm ile, hükme karşı başvurulabilecek bir olağan kanun yolunun kalmaması neticesinde uyuşmazlıkların sonsuza dek sürmesinin engellenmesi ve hükme kanunî gerçeklik niteliği tanınarak kararın yeniden tartışılmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, kesin hükmün, şeklî anlamda ve maddî anlamda kesin hüküm olmak üzere ikiye ayrılarak incelenmesi gerekmektedir. Hükmün maddî anlamda kesinleşmesi ile taraflar ve diğer mahkemeler kanunî gerçeklik vasfıyla bağlı olacaklarından aynı fail ve aynı fiile dayanan maddî vakıa başka bir uyuşmazlığın konusu yapılamayacaktır. Bir kişinin aynı fiilinden dolayı yalnızca bir kez yargılanabileceği ve bu kişi hakkında aynı fiilden dolayı birden fazla hüküm verilemeyeceğini ifade eden non bis in idem ilkesi, maddî anlamda kesin hükmün temeli olup ceza muhakemesinin en önemli ilkelerinden biridir. İlkenin fiil ve failin aynılığı olmak üzere iki unsuru bulunmaktadır. Bu unsurlar öğretide ve uluslararası hukukta farklı yaklaşımlarla incelenmiştir. Maddî anlamda kesin hükmün olumsuz etkisinin sınırlarını çizebilmek için bu unsurların irdelenmesi gerekmektedir.
Keywords : kesin hüküm, non bis in idem, aynı kişi, aynı fiil, res iudicata

ORIGINAL ARTICLE URL