Eugen Ehrlich’in Yaşayan Hukuk Teorisi Üzerine Bazı Notlar

Home Page
About
Submit A Journal
Submit A Conference
Submit Paper/Book
- Submit a Preprint
- Submit a Book
Contact

Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Cilt: 15 Sayı: 2
Eugen Ehrlich’in Yaşayan Hukuk Teorisi Üzerine Bazı Notlar

Eugen Ehrlich’in Yaşayan Hukuk Teorisi Üzerine Bazı Notlar

Pages : 1865-1886

View : 106 | Download : 188

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Eugen Ehrlich, hukukun toplumun içinde yaşadığını savunarak hukukun kaynağını devlete indirgeyen konvansiyonel görüşe karşı çıkmıştır. Ehrlich için hukukun asıl ve ekseriyetle rastlanan formu yaşayan hukuktur. Yaşayan hukuk, toplumu oluşturan insan topluluklarının iç düzenlerinden oluşur. Fakat Ehrlich, yaşayan hukukun önceliğini ve yaygınlığını savunsa da devletten kaynaklanan kuralların varlığını da inkâr etmemiştir. Bu bağlamda, Ehrlich’in teorisinde yaşayan hukuk, yasalar ve mahkeme kararlarıyla bir arada bulunur. Fakat yasalar ve mahkeme kararları da son tahlilde yaşayan hukuktan beslenir. Ehrlich, yaşayan hukuku hukukun asıl formu olarak nitelendirir. Buna bağlı olarak, devletin zorlayıcı gücünü hukuk normunun ayırt edici özelliği olarak kabul etmeye imkân kalmaz. Ehrlich, bunun yerine insanların normların ihlali halinde verdikleri tepkiler sayesinde hukuk normları ile hukuk dışı normların ayırt edilebileceğini öne sürer. Hukuk teorisinin merkezine yaşayan hukuku yerleştiren Ehrlich, hakimlerin kanun boşluğuyla karşılaşmaları halinde serbest bir şekilde karar vermeleri gerektiğini ifade etmiştir. Fakat hakimlerin serbest karar verirken toplumda geçerli adalet anlayışını rehber edinmeleri isteyen Ehrlich böylece serbest hukuk akımı bağlamındaki fikirlerinin merkezine de yaşayan hukuku yerleştirmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun 1’inci maddesinde hakimlerin kanun boşluğuyla karşılaşmaları halinde öncelikle örf ve âdet hukukuna göre karar vermelerini, mümkün olmaması halinde ise hukuk yaratmalarını öngören hüküm Ehrlich’in yaşayan hukuk teorisinden ilham almış gibi durmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Ehrlich’in teorisinin pratik bir değeri de vardır.
Keywords : Yaşayan Hukuk, Yasa, Mahkeme Kararı, İç Düzen, Serbest Hukuk

ORIGINAL ARTICLE URL

* There may have been changes in the journal, article,conference, book, preprint etc. informations. Therefore, it would be appropriate to follow the information on the official page of the source. The information here is shared for informational purposes. IAD is not responsible for incorrect or missing information.