TÜRKİYE’DE AR-GE, İNOVASYON, İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: ASİMETRİK NEDENSELLİK ANALİZİ

Authors : Onur SUNGUR, Halil AYDIN, Mehmet EREN

Pages : 173-192

View : 31 | Download : 12

Publication Date : 2016-03-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, AR-GE harcamaları, AR-GE araştırmacı sayısı, patent ve inovasyon faaliyetlerini ihracat ve büyüme üzerindeki etkisi Türkiye için 1990-2013 arası dönemde analiz edilmektedir. Çalışmada iki ayrı model tahmini yapılmıştır. Öncelikle, serilerin durağanlık derecelerinin belirlenmesi amacıyla ADF ve PP birim kök testi, yapısal kırılmaya izin veren birim kök testlerinden Zivot-Andrews testi uygulanmıştır. İkinci aşamada, seriler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı, Engle-Granger eşbütünleşme testiyle analiz edilmiştir. Üçüncü adımda, seriler arasındaki nedensellik ilişkileri sınanmış, bunun için Granger ile Hatemi-J asimetrik nedensellik testi kullanılmıştır. Granger Nedensellik testi sonuçlarına göre, Model 1 için patent sayısından büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Model 2 için ise ihracattan AR-GE harcamalarının milli gelir içindeki payına, patent sayısından ihracata ve AR-GE’de çalışan işgücü sayısından ihracata doğru tek yönlü tek yönlü nedensellik ilişkisi mevcuttur. Son olarak daha gelişmiş bir test olan Hatemi-J asimetrik nedensellik analizine göre, Model 1’de patentten büyümeye doğru pozitif bileşenler, büyümeden patente doğru negatif bileşenler ve AR-GE’den büyümeye doğru negatif bileşenler arasında tek yönlü ilişki tespit edilmiştir. Model 2’de ise AR-GE işgücü ile ihracat değişkenlerinin pozitif bileşenleri arasında çift yönlü, AR-GE işgücünden ihracata ve ihracattan da AR-GE’ye doğru negatif bileşenler arasında ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : İçsel Büyüme Teorisi, İnovasyon, Patent, Büyüme, Granger Nedensellik Testi

ORIGINAL ARTICLE URL