OSMANLI RESİM SANATINDA DÂBBETÜ’L-ARZ

Authors : Bahattin YAMAN

Pages : 41-57

View : 36 | Download : 12

Publication Date : 2012-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Dâbbetü’l-Arz Arapça bir kelime olup “yer hayvanı” anlamına gelmektedir. Kur’an-ı Kerim’de, Neml sûresi 82. ayette “O söz başlarına geldiği zaman, onlara yerden bir “dâbbe” çıkarırız; o onlara insanların ayetlerimize içtenlikle inanmadıklarını söyler.” şeklinde geçen Dabbetü’l-Arz, hadis kitaplarında kıyamet alametlerinden biri olarak yer almaktadır. Hz. Muhammed’e atfedilen rivayetlerde Dâbbetü’l-Arz’ın Hz. Süleyman’ın mührü ile Musa’nın asasını taşıyacağı, asa ile müminin yüzünü parlatırken mühür ile kâfirlerin burnunu damgalayacağı belirtilmektedir. Farklı eserlerde farklı tanımlamaların olması, birbirinden değişik Dâbbetü’l-Arz tasavvurların oluşmasına neden olmuştur. Bu farklılığın resimlere de yansıdığını görmekteyiz. Osmanlı dönemi kitap resimleri incelendiğinde üç farklı tipleme görülmektedir. Bunlar; insan başlı hayvan şeklindeki yaratık, hayvan şeklindeki yaratık ve insan şeklindeki yaratık resimleridir. Yaratığın farklı betimlemelerinin yapılması dönemin Dâbbetü’l-Arz hakkında farklı düşüncelerin olduğunu göstermektedir
Keywords : Dabbe, Dabbetül Arz, Kıyamet, Kıyamet Alametleri, Osmanlı, Minyatür, Resim

ORIGINAL ARTICLE URL